Το Κινέζικο λάχανο, με επιστημονική ονομασία Brassica rapa, είναι ένα φυλλώδες λαχανικό που χρησιμοποιείται πολύ στην Ασιατική κουζίνα. Οι δύο κύριοι τύποι του είναι:

1. Το Κινεζικό λάχανο (napa) που είναι η πιο γνωστή μορφή και αυτή που είναι η συνήθης στην Ελλάδα. Έρχεται σε μακριά κυλινδρική μορφή με φύλλα ανοιχτοπράσινα με μεγάλα άσπρα νεύρα που σχηματίζουν μια σφικτή κεφαλή. Η γεύση είναι ελαφρώς γλυκιά και η υφή τραγανή.
2. Το Μποκ Τσόι, επίσης γνωστό και σαν Πακ Τσόι ή λάχανο του Πεκίνου. Αυτός ο τύπος Κινέζικου λάχανου έχει σκούρα πράσινα φύλλα με λευκούς μεγάλους μίσχους. Έχει μια ήπια ελαφρώς πικρή γεύση και μαλακιά υφή.

[foogallery id=”1196″]

Στην Ελλάδα, ζήτηση υπάρχει για το πρώτο, το Κινεζικό λάχανο ή λάχανο νάπα.

Πώς καλλιεργείται;

Έδαφος:

Το Κινέζικο λάχανο είναι μια καλλιέργεια δροσερής εποχής που προτιμά γόνιμα, καλά στραγγιζόμενα εδάφη με pH μεταξύ 6 και 7,5. Το pH είναι λιγότερο κρίσιμο από άλλους παράγοντες, όπως η γονιμότητα του εδάφους ή η παροχή επαρκούς ποσότητας ύδατος. Παρ’ όλα αυτά, στα όξινα και πολύ αλκαλικά εδάφη, ο παραγωγός θα πρέπει να κάνει κατάλληλες επεμβάσεις.

Στο Κινέζικο λάχανο δεν ταιριάζουν τα σκληρά αργιλώδη ή τα αμμώδη εδάφη.

Αν είναι δυνατόν, μερικές εβδομάδες πριν την φύτευση, προσθέστε κομπόστ ή χωνεμένη κοπριά και ξανά όταν θα μεταφυτεύσετε τα λάχανα, ώστε το έδαφος να είναι πλούσιο και θρεπτικό.

Αν δεν μπορείτε να διασφαλίσετε ότι τα φυτά θα μπορούν να απορροφούν επαρκές νερό και θρεπτικά στοιχεία για μια γρήγορη ανάπτυξη, καλύτερα να μη καλλιεργήσετε κινέζικα λάχανα.

Επίσης, μη τα φυτεύετε σε αγρούς όπου τα τελευταία 4 χρόνια έχετε καλλιεργήσει λαχανοκουνούπιδα ή ρέβες ή γογγύλια.

Αποστάσεις:

Φυτεύετε το κινεζικό λάχανο σε αποστάσεις 30 – 45 cm σε γραμμές 45 έως 75 cm μακριά. Φυτεύετέ το στις μικρότερες αποστάσεις για να πάρετε μικρότερο κεφάλι ή στις μεγαλύτερες για μεγαλύτερο. Ό,τι ζητά η αγορά σας. Υπάρχουν ποικιλίες που πάνε καλύτερα σε πυκνή ή αριαή φύτευση.

Κλίμα:

Το Κινέζικο λάχανο είναι ένα φυτό δροσερών εποχών που προτιμά θερμοκρασίες μεταξύ 10 και 24 ^oC. Αντέχει σε ελαφρούς παγετούς, αλλά η έκθεσή του σε νυχτερινές θερμοκρασίες κάτω των 10 ^oC για αρκετές μέρες και μετά σε μεγαλύτερες θερμοκρασίες, θα το οδηγήσει σε ξεβλάστωμα. Σε ήπια κλίματα μπορεί να καλλιεργείται όλον τον χρόνο. Η ιδανική θερμοκρασία εδάφους είναι μεταξύ 15 και 18 ^oC.

Τις δροσερές εποχές προτιμά πλήρη έκθεση στον ήλιο. Το καλοκαίρι όμως, προτιμά καλλιέργεια σε δικτυοκήπιο. Σε πολύ ζεστές περιοχές, αποφεύγετε την καλλιέργεια από Μάιο έως τον Αύγουστο.

Νερό:

Το Κινέζικο λάχανο χρειάζεται σταθερή υγρασία για να μεγαλώνει καλά. Ποτίζετε τα φυτά μία ή δύο φορές την εβδομάδα καλά, αναλόγως με τον καιρό και τις συνθήκες του εδάφους, αποφεύγοντας την υπερβολική υγρασία, αλλά και την ξηρασία. Το καλοκαίρι, χρειάζεται καθημερινό πότισμα. Αποφεύγετε την τεχνητή βροχή.

Λίπανση:

Σε γόνιμα εδάφη, το Κινέζικο λάχανο συνήθως δεν χρειάζεται λίπανση πριν την φύτευση. αρκεί το κομποστ και η χωνεμένη κοπριά. Εννοείται ότι συνιστάται η ανάλυση του εδάφους.

Στην διάρκεια της αναπτύξεως, συνιστάται η χρήση ενός πλήρους λιπάσματος.

Εχθροί και Ασθένειες:

Το Κινέζικο λάχανο υποφέρει περίπου από τα ίδια έντομα και ασθένειες με το κοινό λάχανο.
Από έντομα: τα Trichoplusia, Plutella xylostella, σκώρος του λάχανου, πράσινο σκουλήκι, σιδηροσκώληκες, αφίδες, σκαθάρια Phyllotreta, μύγα του λάχανου (Delia radicum) είναι οι κυριότεροι εχθροί του Κινέζικου λάχανου.

Οι κυριότερες ασθένειες είναι η Αλτερνάρια, η Ξανθομονάδα και η Plasmodiofora brassicae. η τετραετής αμειψισπορά είναι σημαντικό μέτρο αντιμετωπίσεως αυτών των ασθενειών.

Συλλογή και Αποθήκευση:

Συλλέξατε το Κινέζικο λάχανο όταν έχει φθάσει σε χρήσιμο μέγεθος. Θα πρέπει να δείχνει συμπαγές, αλλιώς μπορεί να χρειάζεται λίγες μέρες ακόμα.

Το Κινέζικο λάχανο δεν μπορεί να δατηρηθεί έτοιμο στον αγρό όπως το κοινό λάχανο. Συλλέξατε εγκαίρως. Αλλιώς μπορεί να ξεβλαστώσουν.

Αντέχει σε θερμοκρασίες λίγο κάτω από το 0, αν και δεν είναι ανθεκτικό όπως το κοινό λάχανο.

Το Κινέζικο λάχανο μπορεί μετασυλλεκτικώς να διατηρηθεί για εβδομάδες ή μήνες σε θερμοκρασία 0 έως 4 ^oC και υγρασία 95%

Άλλος τρόπος συντηρήσεως είναι σαν ψιλοκομμένο τουρσί, το οποίο διατηρείται και στην κατάψυξη αλλά και αποστειρωμένο σε κονσέρβα.

Συνταγές:

Ξινολάχανο (Sauerkraut) από Κινέζικο λάχανο:

Υλικά:

• 10 κιλά Κινέζικο λάχανο
• 250 γραμμάρια αλάτι χοντρό

Οδηγίες:

1.  Κόβετε το λάχανο, με μαντολίνο το σκληρό κάτω τμήμα και μαχαίρι το μαλοκότερο πάνω τμήμα
2. Προσθέτετε 250 γραμμάρια αλάτι ή 25 γραμμάρια ανά κιλό λάχανο και ανακατεύετε καλά
3. Τοποθετείτε σε μεγάλα γυάλινα βάζα και το πιέζετε όχι πάρα πολύ.
4. Βάζετε τα καπάκια, αλλά δεν τα βιδώνετε για να φεύγουν τα αέρια που σχηματίζονται από την ζύμωση. Τοποθετείτε τα βάζα μέσα σε μια λεκάνη ή ταψί διότι μπορεί να υπερχειλίσουν υγρά.
5. Σε 4 μέρες ή περισσότερο, αν ο καιρός είναι κρύος, θα έχει τελειώσει η ζύμωση. Τότε σφίγγετε καλά τα καπάκια και τοποθετείτε τα βάζα σε σκιερό και δροσερό μέρος ή, καλύτερα, στο ψυγείο.

Οι τομάτες είναι ίσως η πιο κερδοφόρα καλλιέργεια, αρκεί να προσεχθεί η επιλογή της ποικιλίας (υβρίδιο ή απλή). Υπάρχουν πολλές ποικιλίες κατάλληλες για διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικές αγορές. Δεν κάνουν όλες για παντού.

Οι ποικιλίες της ντομάτας είναι όπως τα αυτοκίνητα: κάποια είναι τα καλύτερα για αυτοκινητοδρόμους, κάποια για την πόλη και κάποια για εκτός δρόμου. Τα πολύ γρήγορα, για τους αυτοκινητοδρόμους, δεν κάνουν για εκτός δρόμου κλπ. Κάποια αυτοκίνητα, προσπαθούν να συνδυάσουν καλές συμπεριφορές εδώ κι εκεί. Μπορεί να πουλάνε πιο πολύ, αλλά δεν είναι τα καλύτερα ούτε εδώ, ούτε εκεί.

Ο παραγωγός, όμως, όταν επιλέγει ντομάτα, θέλει την καλύτερη για τις δικές του συνθήκες. Δεν θέλει μία που να ταιριάζει παντού.

Ποια είναι, λοιπόν, τα κριτήρια για την επιλογή ποικιλίας τομάτας; Τρία είναι τα βασικά:

1. Ποιότητα και χαρακτηριστικά του καρπού.
2. Πού θα καλλιεργηθεί; Στην ύπαιθρο, σε ψυχρό τούνελ ή σε θερμοκήπιο;
3. Αναρριχώμενη ή χαμηλή.

Ποιότητα και χαρακτηριστικά του καρπού:

Στο θέμα ποιότητα του καρπού, οι προτιμήσεις του παραγωγού, των εμπόρων και των καταναλωτών διαφέρουν.

Οι καταναλωτές ενδιαφέρονται για την γεύση, την γλυκύτητα και το άρωμα, όπως και για συνεκτικούς καρπούς.

Οι έμποροι και οι παραγωγοί ζητούν ομοιομορφία και μεγάλη διάρκεια ζωής.

Εννοείται ότι εδώ εντάσσουμε και τις προτιμήσεις για το σχήμα και το μέγεθος του καρπού. Θέλουμε μεγάλη ντομάτα, μεσαία, τύπου βιομηχανίας (Saladette) ή ντοματίνια, στρογγυλά ή τύπου βελανίδι;

Επίσης, πλέον, έχει σημασία και το χρώμα. Οι καταναλωτές συνηθίζουν σιγά σιγά ότι οι ντομάτες έρχονται σε διάφορα χρώματα, εκτός από το κόκκινο: ροζ, κίτρινο, μαύρο, παρδαλό κλπ.

Ύπαιθρος, ψυχρό τούνελ ή θερμοκήπιο;

Οι ντομάτες για το θερμοκήπιο είναι κυρίως ντομάτες επιλεγμένες να αντέχουν σε ασθένειες που εκδηλώνονται στα θερμοκήπια, όπως η κλαδοσπορίαση (Fulvia fulvum), που είναι πιο σπάνιες στις υπαίθριες καλλιέργειες. Επίσης, οι ντομάτες θερμοκηπίου είναι επιλεγμένες να αποδίδουν τα μέγιστα σε συνθήκες ελεγχόμενης θερμοκρασίας και υγρασίας.

Κάποιες από αυτές τις ντομάτες θερμοκηπίου είναι πιο ανθεκτικές και αποδίδουν καλά και στις λιγότερο ελεγχόμενες και πιο ευμετάβλητες συνθήκες στα ψυχρά τούνελ. Πολλές, αλλά όχι όλες.

Στην ύπαιθρο, οι ντομάτες αντιμετωπίζουν πιο πολλούς εχθρούς και ασθένειες από ό,τι στο θερμοκήπιο. Όμως, λόγω του μεγαλύτερου αερισμού, γλυτώνουν από πολλές ασθένειες που ευνοούνται από την αυξημένη υγρασία, ειδικώς στα ψυχρά τούνελ. Έτσι, οι υπαίθριες ντομάτες πρέπει να είναι πιο ανθεκτικές, αλλά και να έχουν μεγαλύτερο σθένος στην ανάπτυξη καθώς οι συνθήκες είναι πιο σκληρές από ό,τι οι ελεγχόμενες σε ένα μοντέρνο θερμοκήπιο.

Αναρριχώμενη ή χαμηλή;

Οι αναρριχώμενες ντομάτες τείνουν να παράγουν περισσότερο καρπό. Επίσης, καθώς έχουν περισσότερη φυλλική επιφάνεια ανά καρπό, τείνουν να παράγουν πιο εύγευστες ντομάτες. Οι αναρριχώμενες τείνουν να έχουν τρία ή περισσότερα φύλλα ανά σταυρό, ενώ οι χαμηλές δύο ή λιγότερα.

Ο κύριος λόγος για να καλλιεργήσουμε χαμηλές ντοματιές, είναι η λιγότερη εργασία που απαιτείται για την ίδια παραγωγή. Οι αναρριχώμενες απαιτούν συνεχώς βλαστολόγημα, κλάδεμα και εργασίες στήριξης, ενώ οι χαμηλές χρειάζονται βλαστολόγημα και ξεφύλλισμα μόνον πριν τον πρώτο σταυρό (ασχέτως αν πολλοί το παραλείπουν).

Με τις χαμηλές ντοματιές, μπορούμε να πετύχουμε, επίσης και συγκεντρωμένη παραγωγή, σε μία ή δύο δόσεις, αν αυτό εξυπηρετεί εμπορικά.

Σύνοψη

Κατ΄ αρχάς, ο παραγωγός πριν επιλέξει την ποικιλία (υβρίδιο ή όχι) της ντομάτας που θα καλλιεργήσει, θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει τον τύπο της ντομάτας που ζητά η αγορά του. Μεγάλη, μεσαία ή μικρή. Κόκκινη ή ροζ ή κίτρινη ή μαύρη. Τι σχήμα θέλει η αγορά; Θέλει συγκεντρωμένη παραγωγή ή παραγωγή διαρκείας;

Πολλές φορές, ο παραγωγός μπορεί να θέλει να παραγάγει περισσότερους τύπους ντομάτας για να προσελκύσει περισσότερους πελάτες.

Από εκεί και πέρα, ο παραγωγός γνωρίζει πού θα καλλιεργήσει την ντομάτα του, σε θερμοκήπιο, ψυχρό τούνελ ή ύπαιθρο. Κάποιοι παραγωγοί ίσως έχουν επιλογή. Άλλοι δεν έχουν.

Δεν θα πρέπει να επιλέξει χωρίς έρευνα μία καλή ντομάτα θερμοκηπίου για καλλιέργεια σε ψυχρό τούνελ ή ύπαιθρο: μπορεί η παραγωγή να είναι απογοητευτική.

Οι χαμηλές ντομάτες, συνήθως θα πάνε καλά και σε θερμοκήπιο και σε ψυχρό τούνελ. Το πλεονέκτημα είναι ότι χρειάζονται πολύ λιγότερη εργασία. Όμως, η παραγωγή θα είναι πολύ μικρότερη από τις αναρριχώμενες ντομάτες. Αν, όμως, δεν υπάρχει διαθέσιμη αρκετή εργασία ή η παραγωγή πρέπει να τελειώσει γρήγορα, διότι πχ ακολουθεί άλλη καλλιέργεια, οι χαμηλές ντομάτες μπορεί να είναι μία επιλογή.

Αν ο παραγωγός έχει εμπειρία από τις ντομάτες, οφείλει, τουλάχιστον σε ποσοστό 80% να βάλει ξανά την ποικιλία που γνωρίζει. Στο υπόλοιπο 20% ας βάλει ποικιλίες από τις οποίες θα επιλέξει τα επόμενα χρόνια, αφού τις γνωρίσει τουλάχιστον για δύο έτη.

Αν δεν έχει καλλιεργήσει ο ίδιος, μια καλή αρχή είναι να δει τι καλλιεργούν στην περιοχή του, σε ίδιες όμως συνθήκες. Αλλιώς, ας δει τι καλλιεργείται στις ίδιες συνθήκες σε παρόμοιες κλιματικώς περιοχές. Ο παραγωγός στην Καβάλα δεν θα κοιτάξει τι καλλιεργείται στην Ιεράπετρα.

Η τομάτα είναι ένα φυτό που θέλει πλούσιο χώμα και αρκετή λίπανση. Πάντα αποδίδει καλύτερα όταν ο παραγωγός της παρέχει άφθονα θρεπτικά στοιχεία σε όλη την διάρκεια της καλλιέργειας.

Αυτό το σημείωμα, σκοπό έχει να δώσει κάποιες γενικές αρχές για την λίπανση της τομάτας. Σε κάθε περίπτωση, ο επαγγελματίας παραγωγός, πρέπει να βασισθεί σε ανάλυση εδάφους και τις συμβουλές του γεωπόνου – τεχνικού του συμβούλου.

Οι Ανάγκες της Ντομάτας σε λίπασμα:

Στην τομάτα, μπορούμε να διακρίνουμε 4 περιόδους με διαφορετικές ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία:

1. Από την φύτευση μέχρι το δέσιμο του πρώτου σταυρού (περίπου 4 εβδομάδες) υπάρχει μικρή ζήτηση για αφομοίωση θρεπτικών στοιχείων.
2. Μετά και μέχρι τον σχηματισμό της τελευταίας ταξιανθίας (στην περίπτωση που καλλιεργούμε ως τον 13^ο σταυρό: περίπου 9 εβδομάδες) και την συλλογή των φρούτων των πρώτων σταυρών, υπάρχει μεγάλη ζήτηση αζώτου και φωσφόρου και πολύ μεγάλη ζήτηση καλίου.
3. Ακολούθως και μέχρι το 85% της συλλογής, περίπου 5 εβδομάδες, η ζήτηση για κάλιο είναι μικρή, κανονική για τον φωσφόρο και μεγάλη ζήτηση για άζωτο, ασβέστιο και μαγνήσιο.
4. Μέχρι το τέλος της καλλιεργείας, κάπου άλλες 2 εβδομάδες, καθώς σταματά η δημιουργία ξηρής μάζας, σταματά η ζήτηση για θρεπτικά στοιχεία. Μόνο ο φωσφόρος απορροφάται σε κανονικά επίπεδα, ενώ υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ασβέστιο.

Προφανώς, υπάρχουν μικρές διαφορές στην διάρκεια αυτών των φάσεων αναλόγως αν πρόκειται για αναρριχώμενη ή χαμηλή ντομάτα.

Οργανική Ουσία

Η ντομάτα αποδίδει καλύτερα σε εδάφη πλούσια σε οργανική ουσία. Αν είναι δυνατόν, σκορπίστε 5 εκατοστά από κομπόστ ή άλλη αντίστοιχη οργανική ύλη και ενσωματώστε την στα πάνω 10-15 cm του εδάφους.

Στην περίπτωση της αγελαδινής κοπριάς, συνιστάται να αποφεύγονται ποσότητες άνω των 4 τόνων το στρέμμα για να αποφευχθούν υπερβολικές ποσότητες αζώτου.

Εννοείται ότι σε υπαίθρια καλλιέργεια συνιστάται και δίνει καλά αποτελέσματα μία επίσπορη χλωρή λίπανση που θα ενσωματωθεί ένα μήνα πριν την φύτευση. Σε αυτήν την περίπτωση θα χρειασθεί λίγο επιπλέον νιτρικό άζωτο, καθώς αναλώνεται πολύ από τους μικροοργανισμούς που αποδομούν την χλωρή λίπανση.

Τα επιμέρους θρεπτικά στοιχεία

1.      Άζωτο

Από την έναρξη της καρποδέσεως, η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη και βαίνει μειούμενη προς το τέλος.

Η χορήγηση πολύ μεγάλων ποσοτήτων οδηγεί τα φυτά σε βλαστητική ανάπτυξη και μειωμένη καρποφορία.

Η μορφή του αζώτου μας βοηθά να ελέγξουμε την ανάπτυξη των φυτών. Όταν το νιτρικό άζωτο είναι πάνω από 75% του συνολικού, τα φυτά αναπτύσσονται συμπαγώς, με μικρότερα μεσογονάτια και με ωραίο σκούρο πράσινο χρώμα. Το αμμωνιακό άζωτο (και η ουρία) κάνουν τα φυτά να αναπτύσσονται με μεγάλα μεσογονάτια και ανοιχτοπράσινο χρώμα.

Ο παραγωγός μπορεί να παίζει ανάμεσα στις δύο μορφές του αζώτου, αναλόγως την ανάπτυξη που θέλει να δώσει στην φυτεία.

2.      Φωσφόρος

Τα φρούτα της τομάτας περιέχουν περισσότερο από 75% του συνολικού φωσφόρου.

Οι σημαντικές δόσεις φωσφόρου ευνοούν το ριζικό σύστημα και την πρωιμότητα. Ο περισσότερος φωσφόρος πρέπει λοιπόν να δίνεται στην αρχή της καλλιέργειας.

Εάν η θερμοκρασία του εδάφους είναι χαμηλή, παρεμποδίζεται η πρόσληψη φωσφόρου και γι αυτό τα κρυωμένα φυτά παρουσιάζουν το χαρακτηριστικό μωβ χρώμα της ελλείψεως φωσφόρου.

3.      Κάλιο

Πολλοί θεωρούν ότι το κάλιο βελτιώνει την ποιότητα, την γεύση και τον χρωματισμό. Βοηθά και το ριζικό σύστημα, όπως ο φωσφόρος.

Η τομάτα χρειάζεται περισσότερο κάλιο τις βραχείες ημέρες του χρόνου, 2 ή 3 φορές περισσότερο από όσο άζωτο.

Η έλλειψη καλίου μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα χρωματισμού στους καρπούς. Η περίσσεια σε έλλειψη Μαγνησίου.

4.      Μαγνήσιο

Μία καλή λίπανση με Μαγνήσιο βοηθά να είναι πιο σφικτοί οι καρποί.

5.      Ασβέστιο

Η έλλειψη ασβεστίου, μπορεί να οδηγήσει στην ξηρή κορυφή της τομάτας.

Την έλλειψη ασβεστίου την αντιμετωπίζουμε με ράντισμα 4 g ανά λίτρο άνυδρου χλωριούχου καλίου ή 7,5 έως 10 g ανά λίτρο νιτρικού ασβεστίου.

Φυλλοδιαγνωστική

Ο ακόλουθος πίνακας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση των επιπέδων των θρεπτικών στοιχείων της καλλιεργείας μας.

Φυσιολογικά επίπεδα και τροφοπενίες θρεπτικών στοιχείων

ADAS “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London 1987

Τι λίπασμα να χρησιμοποιήσω;

Ο τύπος του λιπάσματος εξαρτάται από την σύσταση του εδάφους. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται ανάλυση εδάφους. Εδώ, καθώς δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες στον αγρό ή θερμοκήπιό σας, δεν μπορούμε παρά να αναφέρουμε μερικές γενικές αρχές ή ενδεικτικές λιπάνσεις.

Αν το έδαφος είναι ισορροπημένο ή έχει επαρκή περιεκτικότητα αζώτου, τότε συνιστάται να χρησιμοποιήσετε ένα λίπασμα με λιγότερο άζωτο και περισσότερο φωσφόρο. Αν το έδαφος είναι κάπως φτωχό σε άζωτο, χρησιμοποιείστε ένα ισορροπημένο λίπασμα.

Πολλές φορές, κακώς, ο παραγωγός δεν έχει καιρό ή δεν θέλει να κάνει ανάλυση εδάφους. Τότε πρέπει να κάνει μία εικασία: αν δεν είχε πρόβλημα παλαιότερα σε τομάτες, μπορεί να υποθέσει ότι το έδαφός του είναι ισορροπημένο και να δώσει ένα λίπασμα με περισσότερο φωσφόρο.

Χρειάζεται προσοχή όταν δίνετε άζωτο στην ντομάτα. Αν δώσετε πολύ άζωτο, θα έχετε πλούσια βλάστηση με ανοιχτοπράσινο χρώμα και λίγες ντομάτες.

Αποφεύγετε τα λιπάσματα με χλώριο, πχ χλωριούχο κάλιο. Η ντομάτα δεν αγαπάει καθόλου το χλώριο.

Παραδείγματα Λιπάνσεως Ντομάτας

Συνιστώμενη Λίπανση Τομάτας ανά στρέμμα σε μονάδες:

(Henri Zuang, CTIFL : “Fertilisation des Cultures Légumières”)

Με βάση αυτόν τον πίνακα των αναγκών της ντομάτας σε θρεπτικά στοιχεία, η λίπανση θα μπορούσε να γίνει ως ακολούθως:

Υπαίθρια φρέσκια τομάτα:

• Πριν την φύτευση: δίνουμε το σύνολο του φωσφόρου και τα 4/5 του καλίου.
• Στην φύτευση: 6 μονάδες αζώτου (ένα μέρος με το λίπασμα στο πρώτο πότισμα)
• Στην παραγωγή:
  • Το υπόλοιπο άζωτο σε 2 ή 3 δόσεις, ξεκινώντας από την άνθιση του πρώτου σταυρού
  • Το υπόλοιπο του καλίου στην μέση της συγκομιδής.
• Αν κρατήσουμε την καλλιέργεια πέρα από τον πέμπτο σταυρό, δίνουμε κάθε 10 μέρες άζωτο και κάλιο.

Τομάτα Θερμοκηπίου:

Ανοιξιάτικη καλλιέργεια:

Θέλουμε να ξεκινήσουμε με μία καλή λίπανση σε φωσφόρο και κάλιο, ενώ την ίδια στιγμή οι δόσεις του αζώτου δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 5 μονάδες.

Ο φωσφόρος μπορεί να δοθεί σε μία δόση αν η συνολική ανάγκη είναι μέχρι 20 μονάδες το στρέμμα και το έδαφος δεν είναι ασβεστούχο.

Το άζωτο και το κάλιο πρέπει να διαμοιράζονται από τον πρώτο σταυρό έως 15 ημέρες πριν το τέλος της καλλιέργειας ώστε ο λόγος αζώτου προς κάλιο να είναι 1:2 μέχρι και τον τέταρτο σταυρό και 1 από την ανάπτυξη των καρπών του τέταρτου σταυρού.

Φθινοπωρινή καλλιέργεια (φύτευση τέλος Ιουλίου):

Καθώς το καλοκαίρι έχουμε σημαντική νιτροποίηση, αν το έδαφος περιέχει περισσότερο από 50 ppm αζώτου, η βασική λίπανση δεν πρέπει να περιέχει άζωτο.

Επίσης, αυτή την εποχή έχουμε καλή απορρόφηση φωσφόρου καθώς και σημαντικά υπόλοιπα θρεπτικών στοιχείων από την ανοιξιάτικη καλλιέργεια. Μπορεί να μη χρειάζεται βασική λίπανση.

Οι λιπάνσεις κατά την διάρκεια της παραγωγής είναι μικρότερες από την άνοιξη, καθώς η παραγωγή είναι μικρότερη. Έτσι, το συνολικό άζωτο για την λίπανση μπορεί να κυμαίνεται από 30 έως 40 μονάδες, ο φωσφόρος από 0 έως 10 μονάδες και το κάλιο από 40 έως 60 μονάδες το στρέμμα.

Βιβλιογραφία:

1. Henri Zuang, CTIFL, “La Fertilisation des Cultures Légumières”, Paris 1982
2. Geoffrey Winsor, Peter Adams, ADAS, “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London, 1987
3. Fiche Technique : Tomate sous Serre
4. Optimisation De La Fertilisation Et Essais De Variétés Pour La Production De Tomates En Grands Tunnels

Αναδημοσίευση από ProPlant.gr

Γενικότερα, μπαίνουμε σε μία περίοδο, όπου οι πρώτες ύλες θα ακριβύνουν αρκετά. Δεν είναι μόνον τα μετρητά που έχουν ρίξει οι κυβερνήσεις στην αγορά, αλλά και αναμονή για εκρηκτική ανάπτυξη αφού εμβολιασθούμε.

Αυτήν την στιγμή έχουν χτυπηθεί κυρίως φτωχές χώρες, όπου καταναλώνουν λιγότερο επεξεργασμένα προϊόντα όπως η Νιγηρία, η Βραζιλία και η Ρωσία.

Βεβαίως, και στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ θα παρατηρηθεί πίεση στις τιμές των τροφίμων καθώς ακριβαίνουν τα μεταφορικά και παρατηρείται έλλειψη εμπορευματοκιβωτίων αλλά και οδηγών φορτηγών. Τον περασμένο χρόνο οι τιμές τροφίμων στις ΗΠΑ ανέβηκαν 3% και αυτό είναι μόνον η αρχή.

Συμφώνως με τον δείκτη FAO Food Price Index[1], οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων αφού ανέβηκαν 6,6% το 2020, σε σύγκριση με το 2019, τον Ιανουάριο σημείωσαν την μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση κατά 4,3% και τώρα βρίσκονται στο ψηλότερο σημείο εξαετίας από τον Ιούλιο του 2014.

Οι τιμές των Δημητριακών ανέβηκαν μηνιαίως 7,1%, με πρώτη την τιμή του καλαμποκιού που ανέβηκε 11,2% τον Ιανουάριο με μία ετήσια αύξηση 42,3%. Αυτό οφείλεται στις τεράστιες αγορές από την Κίνα, ίσως καθώς ξεπερνούνται τα προβλήματα στην εκτροφή γουρουνιών.

Το σιτάρι ανέβηκε τον Ιανουάριο, σε μηνιαία βάση, κατά 6,8% λόγω μεγάλης διεθνούς ζητήσεως, αλλά και διότι η Ρωσία διπλασίασε τους εξαγωγικούς δασμούς σε μία απέλπιδα προσπάθεια να ελέγξει τις εσωτερικές τιμές των τροφίμων.

Τον Ιανουάριο στην Νιγηρία οι τιμές αυξήθηκαν γρηγορότερα από οποτεδήποτε τα τελευταία 12 χρόνια. Καθώς το μέσο Νιγηριανό νοικοκυριό ξοδεύει πάνω από 50% του εισοδήματος για τρόφιμα, οι Νιγηριανοί έχουν αρχίσει να αγοράζουν όλο και μικρότερες συσκευασίες.

Στην Ρωσία, οι τιμές τροφίμων έχουν ανέβει σχεδόν 20% και για αυτό η κυβέρνηση αποφάσισε να διπλασιάσει τους εξαγωγικούς δασμούς στα δημητριακά. Οι πατάτες και τα καρότα έχουν ακριβύνει κατά 30% από πέρσι. Η τιμή της ζάχαρης έχει ανέβει 61%[2].

Στην Τουρκία, οι τιμές των τροφίμων ανέβηκαν κατά 18% τον Ιανουάριο σε ετήσια βάση, με ιδιαίτερα μεγάλες αυξήσεις στα βασικά τρόφιμα και τα λαχανικά [3].

Η πολύ σημαντική άνοδος των τιμών των δημητριακών και της σόγιας σημαίνει ότι συντόμως θα δούμε σημαντικές αυξήσεις στις τιμές του κρέατος και των γαλακτοκομικών. Ως τώρα, τον Ιανουάριο, ο παγκόσμιος δείκτης του FAO σημείωσε μηνιαία αύξηση 1,6% στα γαλακτοκομικά και 1,0% στα κρέατα, αλλά δεν έχουν ακόμα επηρεασθεί από την εκρηκτική άνοδο των τιμών των ζωοτροφών.

Ακόμα και εδώ στην Ελλάδα, οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται σε απελπισία από την άνοδο του κόστους. Οι μικρές αυξήσεις της τιμής του πρόβειου γάλακτος, θα επεκταθούν και θα φθάσουν συντόμως στους καταναλωτές, εκτός και αν η γαλακτοβιομηχανία αποφασίσει να τις απορροφήσει.

Συμπέρασμα:

[bs-quote quote=”Πρέπει να περιμένουμε σημαντικές αυξήσεις των τιμών των τροφίμων αυτόν τον χρόνο τουλάχιστον. Οι αυξήσεις αυτές είναι αποτέλεσμα τόσο των κεφαλαίων που έχουν ρίξει οι κυβερνήσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, αλλά και στην πολύ ζωηρή ζήτηση από την Κίνα.” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

Πηγές:

[1] FAO – News Article: Food prices rise sharply in January

[2] Inflation 2021: Malnutrition and Hunger Fears Rise as Food Prices Soar Globally – Bloomberg

[3] The Five Hotspots Where Food Prices Are Getting People Worried (yahoo.com)

Αναδημοσίευση από τον Λαχανόκηπο

Σε αυτό το άρθρο, θα ερευνήσουμε να δούμε ποια μπορεί να είναι και τι σημαίνει «νέα επαναστατική τεχνολογία» για την γεωργία.

Τα ρομπότ

Κάποιοι, μεταξύ των οποίων μηχανικοί, θεωρούν ότι η επανάσταση στην γεωργία μπορεί να έρθει από την χρήση ρομπότ για βαρετές ή δύσκολες δουλειές όπως το φύτεμα, το τσάπισμα, η καταστροφή των ζιζανίων ή η συλλογή.

Σίγουρα, τα ρομπότ βελτιώνουν την απόδοση της καλλιεργείας και λύνουν το πρόβλημα της ανυπαρξίας εργατικού προσωπικού στις χώρες της Δύσης.

Όμως, είναι μία τεχνολογία που αφορά ένα μικρό τμήμα της παραγωγής. Να μη ξεχνάμε ότι στις περισσότερες χώρες του κόσμου υπάρχει περίσσεια εργατικού δυναμικού και η ρομποτική δεν έχει οικονομικό νόημα.

Ρομποτική μηχανή συλλογής ακτινιδίων

Η τηλεμετρία

Η τηλεμετρία, είτε από του εδάφους, είτε από drones, είτε από δορυφόρους βοηθά σημαντικώς την διαδικασία της παραγωγής και κάτω από ορισμένες συνθήκες θα μπορούσε να βοηθήσει πολύ.

Όμως, πάλι, αν το έδαφος είναι χάλια, αν δεν υπάρχει νερό, αν τα φυτά ή τα ζώα δεν είναι προσαρμοσμένα στο περιβάλλον, η τηλεμετρία δεν μπορεί να κάνει πολλά. Μοιάζει μάλλον με τεχνολογία που σπρώχνει μπροστά μια ήδη εξελιγμένη αγροτική παραγωγή.

Η παραγωγή εκτός Εδάφους

Η αγαπημένη τεχνολογία των δημοσιογράφων, που αφήνει όλους εκστατικούς, είναι η παραγωγή εκτός εδάφους και μάλιστα αυτή σε κλειστά κτίρια όπου τα πάντα ελέγχονται: φως, νερό, θερμοκρασία κλπ.

Είναι όντως πολύ εντυπωσιακή τεχνολογία, δίνει εικόνες που απορροφούν τον θεατή, αλλά ελάχιστα τελείως περιθωριακά είδη μπορούν να παραχθούν έτσι, όπως μαρούλι, ρόκα και κάποια αρωματικά. Τι αντιπροσωπεύουν αυτά στην συνολική αγροτική παραγωγή;  Το 0,1%; Εκτός αυτού, η τεχνολογία αυτή οικονομική σημασία μπορεί να έχει σε κάποιες βόρειες χώρες όπου η περίοδος για κλασσική καλλιέργεια είναι πολύ περιορισμένη ή σε ερήμους όπου οι καλλιέργειες αυτές θέλουν προστασία από την ζέστη και την ξηρασία.

Βασικοί Παράγοντες Παραγωγής

Για να καταλάβουμε πού μπορούμε να συναντήσουμε την πραγματικώς επαναστατική τεχνολογία στην γεωργία, πρέπει να δούμε ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την αγροτική παραγωγή.

Αυτοί είναι τρεις: το έδαφος, οι συνθήκες του περιβάλλοντος και το γενετικό υπόβαθρο των φυτών ή των ζώων.

Έδαφος

Το έδαφος, αφού οι βιομηχανικές μέθοδοι παραγωγής το περιφρόνησαν χρόνια τώρα, αρχίζει να ανεβαίνει στην πρώτη θέση. Το έδαφος δεν είναι ένα αδρανές υπόστρωμα όπου απλώς στηρίζονται τα φυτά μας ή περπατούν τα ζώα μας.

Το έδαφος είναι ένας ζωντανός οργανισμός που καθορίζει, εν πολλοίς, τα είδη, την ποιότητα και την ποσότητα της αγροτικής παραγωγής, φυτών και ζώων.

Από το έδαφος τα φυτά, εκτός από τα τρία βασικά στοιχεία, N, P, K,  παίρνουν και 17 άλλα ιχνοστοιχεία. Αν κάποια στοιχεία ή ιχνοστοιχεία λείπουν, η παραγωγή είναι λιγότερη και χειρότερης ποιότητος.

Από το έδαφος, εξαρτάται και η ποιότητα ακόμα και του κρέατος των ζώων που βόσκουν εκεί. Πχ τα ζώα ελευθέρας βοσκής σε υγιείς χορτολιβαδικές εκτάσεις έχουν περισσότερα Ω3 λιπαρά. Ακόμα και σήμερα, πολλοί άνθρωποι, αν και έχουν τις θερμίδες που απαιτούνται, υποφέρουν από ελλείψεις αυτών των ιχνοστοιχείων, που τα φυτά ή τα ζώα δεν τα βρίσκουν στο έδαφος και άρα ούτε οι άνθρωποι που τα καταναλώνουν.

Σήμερα, γνωρίζουμε ότι οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε την ληστρική εκμετάλλευση του γεωργικού εδάφους. Υπολογίζεται ότι αν δεν παρθούν σημαντικά μέτρα, το 2060 θα αντιμετωπίζουμε σημαντική έλλειψη αγροτικού εδάφους, που καμία ρομποτική τεχνολογία δεν θα μπορέσει να υποκαταστήσει.

Περιβάλλον

Με την λεξη περιβάλλον αναφέρομαι σε όλους τους λοιπούς παράγοντες πλην εδάφους που επηρεάζουν τα αγροτικά φυτά και ζώα: ύπαρξη ή όχι νερού, ποιότητα νερού, θερμοκρασία, φως κλπ.

Μπορείτε να πείτε ότι σε κλειστά συστήματα παραγωγής, ξεφεύγουμε από αυτούς τους παράγοντες. Ναι, αλλά είναι πάρα πολύ ακριβά αυτά τα συστήματα και σε ελάχιστες περιπτώσεις έχουν οικονομικό νόημα.

Σε κάποιο μικρό βαθμό, μπορούμε να επηρεάσουμε το περιβάλλον. Όμως, μεγαλύτερη σημασία και πιο εύκολο είναι να επιλέξουμε φυτά και ζώα που να είναι προσαρμοσμένα στις επικρατούσες συνθήκες περιβάλλοντος

Γενετικό Υπόβαθρο

Το γενετικό υπόβαθρο των αγροτικών φυτών και ζώων, το DNA τους, είναι σημαντικό για την προσαρμογή στις συνθήκες του περιβάλλοντος. Όμως, επίσης, μπορεί να επηρεάζει και άλλα σημαντικά χαρακτηριστικά όπως:

• Ανθεκτικότητα σε ασθένειες
• Ποιότητα παραγωγής
• Διατροφική σημασία και ποιότητα
• Άλλα χαρακτηριστικά που κάνουν την παραγωγή επιθυμητή και οικονομικώς αποδοτική.

Πού Μπορούμε να Βρούμε την Επαναστατική Μοντέρνα Τεχνολογία;

Το συμπέρασμα, από τα παραπάνω, είναι ότι αν ψάχνουμε το σε ποιους τομείς μπορούμε να εντοπίσουμε την πραγματική επαναστατική αγροτική τεχνολογία, δεν θα ψάξουμε στην ρομποτική, την τηλεμετρία ή την παραγωγή εκτός εδάφους και σε πλήρως ελεγχόμενες συνθήκες.

Θα την βρούμε σε παράγοντες που επηρεάζουν τις βασικές παραμέτρους παραγωγής: έδαφος, περιβάλλον και γενετικό υπόβαθρο.

Ας αναφέρω μερικές από τις πραγματικά επαναστατικές έρευνες που γίνονται σήμερα ανά παράμετρο παραγωγής:

Έδαφος

Η συνεχής καλλιέργεια, λίπανση και άρδευση, σε βιομηχανικές συνθήκες, υποβαθμίζουν το αγροτικό έδαφος. Για να αντιμετωπισθεί αυτό κάποιες εταιρείες μελετούν και δημιουργούν πολυετή φυτά για να αντικαταστήσουν τα ετήσια: πολυετές σιτάρι, πολυετείς ηλίανθοι, πολυετής σόγια.

Οι πολυετείς αυτές καλλιέργειες μπορεί να διαρκούν 5-10 έτη και να δίνουν πολλά πλεονεκτήματα: διατήρηση και βελτίωση του αγροτικού εδάφους, λιγότερες εκπομπές CO₂, αντοχή στην ξηρασία κλπ

Άλλες έρευνες, εντοπίζουν μικροβιακούς πληθυσμούς που επιτρέπουν στις αγροτικές καλλιέργειες να αντιμετωπίζουν καλύτερα την ξηρασία και να προσλαμβάνουν με μεγαλύτερη απόδοση τα θρεπτικά συστατικά από τα εδάφη, αυξάνοντας την παραγωγή.

Περιβάλλον

Οι γεωπόνοι και οι κτηνίατροι, συνεχίζουν με εντατικούς ρυθμούς αυτό που έκαναν οι αγρότες από την απαρχή της γεωργίας; Την βελτίωση του γενετικού υποβάθρου των αγροτικών φυτών και ζώων ώστε να προσαρμόζονται καλύτερα στις συνθήκες του περιβάλλοντος.

Γενετικό Υπόβαθρο των Αγροτικών Φυτών και Ζώων.

Η συνεχής βελτίωση του γενετικού υποβάθρου των αγροτικών φυτών και ζώων, δεν αφορά μόνον την προσαρμοστικότητα στο περιβάλλον, αλλά και στα:

• Οργανοληπτικά Χαρακτηριστικά
• Διατροφική Ποιότητα
• Μετασυλλεκτικά Χαρακτηριστικά

Τις προηγούμενες δεκαετίες, ο στόχος των γενετιστών ήταν η αυξημένη παραγωγή καθώς και χαρακτηριστικά που ενδιέφεραν τους αγρότες.

Σήμερα, όμως, οι γενετιστές βελτιώνοντας τους σπόρους και τις φυλές των ζώων, πέρα από την αυξημένη παραγωγή, λαμβάνουν υπ’ όψιν και τους παραπάνω παράγοντες, που ενδιαφέρουν τον τελικό χρήστη, τον καταναλωτή, εκτός από τον αγρότη.

Πχ οι μοντέρνοι σπόροι λαχανικών δίνουν φυτά με πολύ εξελιγμένα χαρακτηριστικά ανθεκτικότητος σε ασθένειες, αυξημένης παραγωγής και μετασυλλεκτικής διατηρησιμότητας. Μπορείτε να βρείτε αρκετές σχετικές πληροφορίες σε αυτόν τον ιστότοπο.

Συμπέρασμα:

Την πραγματική, επαναστατική τεχνολογία στην αγροτική παραγωγή δεν θα την εντοπίσουμε στα φαντεζί μηχανήματα και αυτοματισμούς. Θα την εντοπίσουμε στην βελτίωση του γενετικού υποβάθρου των φυτών και ζώων, αλλά και στην αειφόρο διαχείριση του αγροτικού εδάφους.

Ο αγρότης που θέλει να είναι στην πρωτοπορία της τεχνολογίας, κυρίως θα προσπαθήσει να χρησιμοποιεί τους εξελιγμένους σπόρους φυτών, τις εξελιγμένες ποικιλίες δέντρων και τις φυλές ζώων. Οι αυτοματισμοί και η τηλεμετρία έχουν και αυτοί κάποιο νόημα αλλά πολύ πίσω από την σημασία των ποικιλιών και υβριδίων, φυτών και ζώων.

Τι πρέπει να κρατήσουμε από τα προηγούμενα;

Οι αγρότες που θέλουν να είναι πολύ προχωρημένοι στην αγροτική τεχνολογία της παραγωγής τους πρέπει να φροντίζουν ώστε το φυτικό τους κεφάλαιο (σπόροι, σπορόφυτα, δέντρα) και το ζωικό τους κεφάλαιο να είναι εξελιγμένο και προσαρμοσμένο στις εκάστοτε συνθήκες και να φροντίζουν για την αειφόρο διαχείρηση του αγροτικού τους εδάφους.

Περισσότερες πληροφορίες:

1. Σύγχρονη Τεχνολογία για την Διατροφή μας
2. Why soil is disappearing from farms
3. In Europe, climate change brings new crops, new ideas

4. The hidden hunger affecting billions

Ήδη, την εικοσαετία 1996 – 2016, είχαμε σημαντικές αλλαγές και στην Ελλάδα, σε σχέση με την εικοσαετία 1975 – 1995. Το κλίμα έγινε Μεσογειακό σε αρκετές περιοχές όπου ήταν Θαλάσσιο Νότιο, συμφώνως με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος.

Οι περιοχές που το κλίμα έγινε Μεσογειακό, όπως ορίζεται από την ΕΥΠ, περιλαμβάνουν περιοχές της Φθιώτιδας, της Θεσσαλίας, Κατερίνης και Θεσσαλονίκης και Ηλείας. Σήμερα, σε αυτές τις περιοχές μπορούν και καλλιεργούνται πιο ευαίσθητα στις χαμηλές θερμοκρασίες φυτά από ό,τι την εικοσαετία 1975 – 1995.

Γενικώς, έχει συντελεστεί ήδη μία μετατόπιση κλιματικών ζωνών προς τον βορά.

Στην Ανατολική Ευρώπη, οι αγροκλιματικές ζώνες μεταναστεύουν βορείως περίπου 100 km κάθε δεκαετία, τα τελευταία 40 χρόνια[i].

Στην Βόρεια Γερμανία, στο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας, η μέση θερμοκρασία έχει ανέβη 2^oC και αρκετοί αγρότες έχουν αρχίσει να καλλιεργούν βερίκοκα και νεκταρίνια, πράγμα αδύνατον παλαιότερα, ενώ στην Δανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο προωθούν την παραγωγή οίνου.

Στην Σικελία, αγρότες έχουν αρχίσει να δίνουν λιγότερη σημασία στην ελαιοκαλλιέργεια ή την παραγωγή εσπεριδοειδών και στρέψαν την προσοχή τους σε καλλιέργειες μάνγκο, αβοκάντο, παπάγια και λίτσι, που είναι πιο προσοδοφόρες. Αυτά ήταν καλλιέργειες των τροπικών χωρών, αλλά πλέον έχουν επεκταθεί στην Μεσόγειο.

Την ίδια στιγμή, καθώς οι χειμώνες είναι ηπιότεροι, φυτά που απαιτούν ένα μίνιμουμ εκθέσεως σε χαμηλές θερμοκρασίες για να σχηματίσουν ανθικές καταβολές, υποφέρουν. Σε αυτές τις παραμεσόγειες περιοχές, οι αγρότες πειραματίζονται με φυτά που δεν χρειάζονται κρύο τον χειμώνα.

Αντιστρόφως, τα διετή φυτά, όπως λάχανο, πατζάρι, σέλινο, καρότο, που αν εκτεθούν σε αρκετό κρύο στην αρχή της καλλιέργειας ξεβλαστώνουν, μπορεί να δουν την περίοδο καλλιεργείας τους να μεγαλώνει, με νωρίτερα φυτέματα κάθε χρόνο.

Η άνοδος των θερμοκρασιών δεν επιτρέπει στις καλλιέργειες να συσσωρεύουν αρκετό βιολογικό υλικό, με αποτέλεσμα και η παραγωγή να φθίνει και η ποιότητα να υποφέρει. Στην Πορτογαλία, εκτιμάται ότι η απόδοση των σιτηρών θα μειωθεί 2-2,9 kg το στρέμμα μέχρι το τέλος του αιώνα, ενώ αρκετές μελέτες προειδοποιούν ότι η ποιότητα του Ισπανικού κρασιού θα υποφέρει[ii].

Η άνοδος των θερμοκρασιών δεν επηρεάζει μόνον τις καλλιέργειες. Υπάρχουν και εχθροί και ασθένειες που ευνοούνται όπως ο δάκος της ελιάς. Οι ελαιώνες της Ιταλίας πλέον επηρεάζονται σε βαθμό 80% από τον δάκο.

Επίσης, η ξηρασία το καλοκαίρι επεκτείνεται πολύ σε όλην την Ευρώπη. Οι Γερμανοί αγρότες υποφέρανε φέτος το τρίτο κατά σειράν καλοκαίρι με ξηρασία.

Πώς να προσαρμοστεί η Ευρωπαϊκή Γεωργία;

Άρδευση

Για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή, οι Ευρωπαίοι αγρότες πρέπει να αρχίσουν να βασίζονται στην άρδευση. Αυτό μπορεί να μη είναι τόσο φανερό στην Ελλάδα, που, με την εξαίρεση της Μάλτας, είναι η χώρα που αρδεύει το μεγαλύτερο ποσοστό των καλλιεργούμενων επιφανειών στην Ευρώπη[iii].

Η βελτίωση της αποδόσεως της αρδεύσεως είναι σημαντική. Αυτή περιλαμβάνει συλλογή του νερού της βροχής, στοχευμένη χρήση του αρδευτικού ύδατος (πχ στάγδην άρδευση), αλλά και επιλογή νέων η παλαιών ποικιλιών πιο ανθεκτικών στην ξηρασία.

Στους ελαιώνες, το σωστό κλάδεμα αλλά και η μη καλλιέργεια του εδάφους, με καταστροφή των ζιζανίων, βελτιώνει την αξιοποίηση του νερού.

Η αλλαγή καλλιεργειών, όπως από ελιές σε φιστικιές που αντέχουν τα πολύ θερμά και ξηρά καλοκαίρια, μπορεί να είναι μία λύση.

Ζέστη

Οι αυξημένες θερμοκρασίες, τόσο του καλοκαιριού, όσο και του χειμώνα, επιτρέπουν στους παραγωγούς να στραφούν σε πιο προσοδοφόρες τροπικές καλλιέργειες όπως μάνγκο, αβοκάντο, λίτσι, γκουάβα και παπάγια[iv].

Στον χώρο των λαχανικών, θα επεκταθεί η χρήση σκιάσεως (δικτυοκήπια) το καλοκαίρι. Η σκίαση όχι μόνον προστατεύει από τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και μειώνει την ανάγκη σε άρδευση και μπορεί να προσαρμοσθεί να προστατεύει και από τις εντομολογικές προσβολές.

Γενικότερα μέτρα

Οι αγρότες πρέπει πλέον:

• να αναπροσαρμόσουν τις παραδοσιακές ημερομηνίες σποράς, εφαρμογής φυτοφαρμάκων ή συλλογής.
• Να επιλέγουν καλλιέργειες και ποικιλίες προσαρμοσμένες στις νέες συνθήκες διάρκειας της παραγωγικής περιόδου και νέες θερμοκρασίες.
• Να προσαρμόσουν τις καλλιέργειες χρησιμοποιώντας όλο το διαθέσιμο γενετικό υπόβαθρο, ακόμα και ποικιλίες που έχουν αναπτυχθεί με γενετική μηχανική.
• Να αναπροσαρμόσουν την άμυνα απέναντι σε εχθρούς και ασθένειες στις καινούργιες συνθήκες χρησιμοποιώντας ολοκληρωμένα προγράμματα καταπολεμήσεως.
• Να χρησιμοποιούν το νερό πιο αποτελεσματικώς με φειδώ, αποθηκεύοντας νερό της βροχής όπου είναι δυνατόν.
• Να βελτιώνουν την δομή του εδάφους, πχ με χλωρή λίπανση, ώστε να αυξάνεται η οργανική ουσία που επιτρέπει στο έδαφος να συγκρατεί περισσότερη υγρασία.

Συμπέρασμα:

Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και επηρεάζει την γεωργική παραγωγή. Οι αγροκλιματικές ζώνες μεταναστεύουν βορείως μέχρι και 100 km κάθε δεκαετία.

Οι αγρότες πρέπει να προσαρμοσθούν αυξάνοντας τις αρδευόμενες εκτάσεις και αλλάζοντας καλλιέργειες ή ποικιλίες. Πρέπει να επιλέγουν είδη και ποικιλίες που είναι πιο ανθεκτικές στα ξηρά και θερμά καλοκαίρια.

Το ερώτημα είναι: ποιο είναι το καλύτερο λάχανο για μένα;

Για να απαντήσουμε, χρειάζεται να γνωρίζουμε σε ποια αγορά θα πάει το λάχανο. Για τι θα το χρησιμοποιήσουν οι καταναλωτές; Για σαλάτα; Για ντολμάδες; Για τουρσί; Μήπως θα πάει για εξαγωγή;

Το λάχανο είναι ένα πολύ εξελιγμένο λαχανικό. Έχουν φτιαχτεί ποικιλίες (υβρίδια) με αρκετά διαφορετικές ιδιότητες, που καλύπτουν τις ανάγκες διαφορετικών χρήσεων.

Ένας άλλος σημαντικός στόχος των υβριδιστών, εκτός από την τελική χρήση του, είναι οι κεφαλές να είναι πιο συμπαγείς, δηλαδή κάθε φύλλο να εφάπτεται στο προηγούμενο. Έτσι, τα λάχανα μπορούν να είναι μικρά, αλλά βαριά: Οι καταναλωτές προτιμούν μικρά σε μέγεθος λάχανα. Οι παραγωγοί θέλουν, όμως, να πουλάνε πολλά κιλά.

Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι οι συμπαγείς κεφαλές δεν συνεπάγονται σκληρά φύλλα: Τα φύλλα μπορεί να είναι μαλακά ή σκληρά, απλώς δεν υπάρχουν χώροι με αέρα ανάμεσά τους.

Αναλόγως με τον προορισμό τους, τα λάχανα διακρίνονται στις εξής κατηγορίες:

• λάχανα για την φρέσκια αγορά  (μαλακά) (λαϊκή, σουπερμάρκετ) και
• λάχανα για επεξεργασία (σκληρά) (τουρσί, ξινολάχανο κλπ)

Τα λάχανα για επεξεργασία έχουν πιο σκληρά φύλλα. Αυτό χρειάζεται για την επεξεργασία τους. Όταν γίνονται τουρσί ή ξινολάχανο, θέλουμε να κρατήσουν την υφή τους. Τα φύλλα από τα μαλακά λάχανα αποκτούν την υφή βρεγμένης εφημερίδας μετά την επεξεργασία.

Στην Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη, η κύρια χρήση του λάχανου είναι για τουρσί και ξινολάχανο (sauerkraut). Γι αυτό, τα περισσότερα υβρίδια στην αγορά είναι υβρίδια για επεξεργασία.

Στην Ελλάδα, το λάχανο καταναλώνεται κυρίως είτε ως νωπή σαλάτα, είτε ως ντολμάδες. Γι αυτές τις χρήσεις χρειαζόμαστε λάχανα μαλακά τύπου φρέσκιας αγοράς. Αυτά έχουν μαλακά φύλλα και πιο εύγευστα από τα άλλα.

Τα λάχανα, επίσης, διακρίνονται σε αυτά που προορίζονται για αποθήκευση είτε στο χωράφι (είναι έτοιμα αλλά δεν τα μαζεύουμε), είτε στο ψυγείο και στα λάχανα που δεν προορίζονται για αποθήκευση.

Τα σκληρά λάχανα συνήθως αποθηκεύονται καλά. Οι παραγωγοί πολλές φορές φυτεύουν σκληρά λάχανα διότι “κρατάνε πολύ” και τα διοχετεύουν στην φρέσκια αγορά. Αυτό είναι λάθος: οι καταναλωτές δεν ικανοποιούνται από την ποιότητα και τα αγοράζουν διότι δεν βρίσκουν εναλλακτική λύση. Όμως, αγοράζουν λιγότερα λάχανα συνολικώς. Αντί για σκληρή σαλάτα λάχανο, επιλέγουν κάποια άλλη.

Κανονικώς, τα λάχανα για την φρέσκια αγορά πρέπει να πωλούνται λίγο ακριβότερα από τα άλλα, διότι είναι καλύτερης ποιότητας. Πολλές φορές συμβαίνει αυτό. Βλέπουμε στην λαϊκή, οι καταναλωτές που αγόρασαν νόστιμο λάχανο για φρέσκια αγορά, να ξαναγυρνούν στον ίδιο παραγωγό και αυτός να κρατάει πιο ψηλά τις τιμές του.

Μερικά λάχανα κατάλληλα για την φρέσκια αγορά που μου αρέσουν είναι:

Ντόπιο ή τ. Μακεδονίας

Ίσως το πιο εύγευστο λάχανο. Έχει, όμως, πρόβλημα ότι κρατά πολύ λίγο στο χωράφι πριν αρχίσει να σκάει. Ενδείκνυται μόνον για τις πρώιμες φυτεύσεις του Αυγούστου, άντε και των πρώτων ημερών του Σεπτεμβρίου.

Doranna F1

Εξαιρετικό λάχανο για την φρέσκια αγορά. Εύγευστο και πολύ μαλακό. Κρατάει καλύτερα από το ντόπιο στο χωράφι. Αν καθυστερήσει η συγκομιδή, ειδικότερα σε ζεστό καιρό, παρουσιάζει σκάσιμο. Όμως, οι καταναλωτές το εκτιμούν. Φύτευση μετά τον Δεκαπενταύγουστο, ώστε να έχει κάπως κρυώσει ο καιρός στην συγκομιδή.

Compass F1

Πολύ καλό υβρίδιο που θυμίζει το ντόπιο. Και αυτό κρατάει καλύτερα από το ντόπιο στο χωράφι. Είναι ανθεκτικό στο φουζάριο.

Vestri F1

Υβρίδιο με γλυκά και μαλακά φύλλα. Κάνει εξαιρετική φρέσκια σαλάτα. Κρατάει καλά τόσο στο χωράφι όσο και στην συντήρηση, καλύτερα από τα προηγούμενα. Είναι και αυτό ανθεκτικό στο φουζάριο.

Υπάρχουν και άλλα καλά λάχανα για την φρέσκια αγορά. Προσοχή, όμως, στην αγορά προωθούνται βιομηχανικά λάχανα ως κατάλληλα για την φρέσκια αγορά. Αν θέλετε ποιοτικό προϊόν, πρέπει να ρωτάτε διπλά.

Η Ελληνική Αγορά θέλει λάχανα τύπου “φρέσκιας αγοράς”!

Η πανδημία του κορωνοϊού οδήγησε σε πολύ μεγάλη πτώση τον τουρισμό στην χώρα μας.  Αυτό είχε σημαντικές συνεπαγόμενες επιπτώσεις στον τομέα των οπωροκηπευτικών. Στο άρθρο αυτό προσπαθώ να ποσοτικοποιήσω αυτήν την επίδραση.

Το 2019 την Ελλάδα επισκέφτηκαν 31.348.000 τουρίστες[1].  Η μέση διάρκεια παραμονής των τουριστών από άλλες χώρες ήταν 7,4 ημέρες. Το σύνολο ημερών που οι τουρίστες από άλλες χώρες παρέμειναν στην Ελλάδα ήταν 232.464.000.

Η κατανομή των τουριστών ανά μήνα αφίξεως ήταν ως ακολούθως:

Τα στοιχεία για τις αφίξεις τουριστών κατά μήνα καθώς και των συνολικών διανυκτερεύσεων είναι από τον ΣΕΤΕ. Καθώς δεν υπάρχουν στοιχεία για την κατανομή των διανυκτερεύσεων κατά μήνα, χρησιμοποίησα την ποσοστιαία κατανομή του 2012, που είναι το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο βρήκα ποσοστιαία κατανομή.

Στην τελευταία στήλη, βλέπουμε τον μέσο ημερήσιο αριθμό τουριστών στην Ελλάδα.

Ο πληθυσμός της Ελλάδος τον Μάιο υπολογιζόταν σε 10.430.000. Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, βλέπουμε ότι ο πληθυσμός της χώρας μας αυξάνεται μέχρι σχεδόν 16% τον Αύγουστο.

Όλοι οι αναφερόμενοι στην δεξιά στήλη του πίνακα είναι επί πλέον στόματα που πρέπει να τραφούν. Πώς τρέφονται;  Ένα μεγάλο μέρος των παραγομένων οπωροκηπευτικών κατευθύνεται προς την διατροφή των τουριστών. Επί πλέον, υπάρχουν πρόσθετες εισαγόμενες ποσότητες για την διατροφή των τουριστών.

Η κατάρρευση του τουρισμού τον Φεβρουάριο, Μάρτιο και Απρίλιο είχε πολύ μικρή επίπτωση στην κατανάλωση οπωροκηπευτικών, καθώς η αύξηση των στομάτων θα ήταν πολύ μικρή, 1,1 – 2,6%.

Όμως, Ιούνιο έως και Σεπτέμβριο η επίπτωση του τουρισμού είναι πολύ σημαντική στην συνολική ζήτηση για οπωροκηπευτικά.

Αν ο τουρισμός φέτος τρέχει κάπου στο 25% του περσινού, η μείωση στομάτων είναι πολύ σημαντική μεταξύ 8,2% και 11,5%

Πόση ακριβώς είναι η πραγματική μείωση ζητήσεως των Ελληνικών οπωροκηπευτικών θα μάθουμε όταν έχουμε στοιχεία και για την μείωση των εισαγωγών.

Όσοι είμαστε στον τομέα, έχουμε παρατηρήσει δυστοκίες στις πωλήσεις των οπωροκηπευτικών από τον Μάιο, που εκδηλώθηκαν κυρίως σαν πτώση της τιμής της τομάτας.

Αναμένω ότι από τον Οκτώβριο και, ειδικότερα, από τον Νοέμβριο θα ισορροπήσει η ζήτηση με την προσφορά καθώς τότε η επίπτωση του τουρισμού θα είναι πολύ μικρή. Αν, μάλιστα, συνεχιστεί μια διαφαινόμενη μείωση των φυτεύσεων τώρα, ο χειμώνας θα είναι μια πολύ καλή περίοδος για όσους έχουν παραγωγή.

20/10/2020; Ήδη φαίνεται στην αγορά ότι έχει ισορροπήσει η ζήτηση με την προσφορά στον τομέα των λαχανικών. Μάλιστα, η ζήτηση μοιάζει να είναι πιο μεγάλη από την προσφορά, καθώς οι τιμές είναι μεγαλύτερες. Χαρκτηριστικώς, τα μαρούλια έχουν χονδρική τιμή στα 35 λεπτά περίπου.

[1] Πηγή: https://insete.gr/statistika-eiserxomenou-tourismou/

Η κινόα είναι ένα θαυμάσιο συστατικό για να γεμίσετε τις πιπερίτσες. Δεν έχει γλουτένη και γεμάτη θρεπτικά συστατικά. Δοκιμάστε, λοιπόν, την συνταγή αυτή για πιπεριές snacking γεμιστές με ένα μίγμα κινόα.

Στην συνταγή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε γλυκές πιπεριές, αλλά οι καυτερές θα δώσουν μια πιο ενδιαφέρουσα νότα.

Χρησιμοποιείστε ντομάτες πομοντόρια και όχι τύπου cherry ή βελανίδι, καθώς πρέπει να ψιλοκόψετε τα συστατικά και οι cherry δεν ψιλοκόβονται εύκολα. Αυτό είναι σημαντικό: οι πιπεριές είναι μικρές και τα συστατικά πρέπει να είναι πραγματικά ψιλοκομμένα.

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

• 1 φλυτζάνι κινόα
• 1 ¼ φλυτζανιού ζωμό λαχανικών
• 4 τομάτες πομοντόρια ψιλοκομμένες
• ½ αγγούρι ψιλοκομμένο
• 4 φρέσκα κρεμμυδάκια ψιλοκομμένα
• Χυμό ενός λεμονιού (όσο σας αρέσει)
• 2 κουτ. σούπας μέντα ή δυόσμο ψιλοκομμένο
• 1 κουτ. γλυκού κύμινο
• ½ κουτ. γλυκού σκόνη σκόρδο
• ¼ κουτ. γλυκού πιπέρι
• ¼ φλυτζανιού ελαιόλαδο
• ½ φλυτζάνι φέτα τριμμένη
• Περίπου ¾ κιλού πιπεριές snacking καυτερές ή γλυκές (κατά προτίμηση)

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ:

1. Σε μια μεσαία κατσαρόλα βράστε, σε μεσαία φωτιά, την κινόα μαζί με τον ζωμό. (Μη ξεχάσετε να ξεπλύνετε προηγουμένως καλά την κινόα)
2. Σκεπάστε και βράστε για 10 – 15 λεπτά μέχρι να απορροφηθούν τα υγρά ή να είναι έτοιμη η κινόα.
3. Βγάλτε την κινόα από την φωτιά και αφήστε να κρυώσει έως ότου ετοιμάσετε τα υπόλοιπα υλικά.
4. Κόψτε με προσοχή τις πιπεριές στην μέση αφήνοντας το κοτσάνι και αφαιρώντας τα σπόρια.
5. Σε ένα μεγάλο μπολ, ανακατέψτε καλά την κινόα που έχει κρυώσει, τα φρέσκα κρεμμυδάκια, τον μαϊντανό, τον χυμό λεμονιού, την μέντα, το σκόρδο, το κύμινο, το πιπέρι και το ελαιόλαδο.
6. Προσθέσατε την καλοτριμμένη φέτα και ανακατέψτε καλά.
7. Γεμίστε τις πιπερίτσες.

Μπορείτε να σερβίρετε αμέσως ή να τις βάλετε στο ψυγείο.

Ασφαλώς, μπορείτε να το φτιάξετε με γλυκιές πιπεριές. Το αποτέλεσμα θα είναι πιο ήπιο, αλλά λιγότερο ενδιαφέρον.

Η εμφάνιση σίγουρα θα εντυπωσιάσει. Συνδυάστε το με ένα ποτήρι κρασί. Ένα δροσερό άσπρο αρωματικό κρασί, όπως το Ασύρτικο ταιριάζει πολύ.

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ:

• 24 μικρές φρέσκιες καυτερές πιπεριές τ. cherry (κατά προτίμηση ποικιλία Trottolo)
• 150 g τυρί κρέμα σε θερμοκρασία δωματίου
• 200 g φέτα σε θρύμματα
• ½ κουτ. γλυκού σκόρδο λειωμένο
• 1 κουτ. σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό (και λίγο ακόμα για διακόσμηση)
• 1 κουτ. γλυκού χυμό λεμονιού (προαιρετικό)

ΟΔΗΓΙΕΣ:

1. Ανακατέψτε καλά σε ένα μπολ το τυρί κρέμα, την φέτα, το σκόρδο, τον μαϊντανό και τον χυμό λεμονιού (προαιρετικό)
2. Βάλτε το μίγμα σε ένα κορνέ ζαχαροπλαστικής μιας χρήσης και γεμίστε τις πιπερίτσες, που προηγουμένως έχετε ανοίξει το πάνω μέρος τους.
3. Διακοσμήστε με λίγο ψιλοκομμένο μαϊντανό από πάνω και σερβίρετε.

Μπορείτε να τις φτιάξετε λίγες μέρες πριν και να τις διατηρήσετε στο ψυγείο.