Το Κινέζικο λάχανο, με επιστημονική ονομασία Brassica rapa, είναι ένα φυλλώδες λαχανικό που χρησιμοποιείται πολύ στην Ασιατική κουζίνα. Οι δύο κύριοι τύποι του είναι:

1. Το Κινεζικό λάχανο (napa) που είναι η πιο γνωστή μορφή και αυτή που είναι η συνήθης στην Ελλάδα. Έρχεται σε μακριά κυλινδρική μορφή με φύλλα ανοιχτοπράσινα με μεγάλα άσπρα νεύρα που σχηματίζουν μια σφικτή κεφαλή. Η γεύση είναι ελαφρώς γλυκιά και η υφή τραγανή.
2. Το Μποκ Τσόι, επίσης γνωστό και σαν Πακ Τσόι ή λάχανο του Πεκίνου. Αυτός ο τύπος Κινέζικου λάχανου έχει σκούρα πράσινα φύλλα με λευκούς μεγάλους μίσχους. Έχει μια ήπια ελαφρώς πικρή γεύση και μαλακιά υφή.

[foogallery id=”1196″]

Στην Ελλάδα, ζήτηση υπάρχει για το πρώτο, το Κινεζικό λάχανο ή λάχανο νάπα.

Πώς καλλιεργείται;

Έδαφος:

Το Κινέζικο λάχανο είναι μια καλλιέργεια δροσερής εποχής που προτιμά γόνιμα, καλά στραγγιζόμενα εδάφη με pH μεταξύ 6 και 7,5. Το pH είναι λιγότερο κρίσιμο από άλλους παράγοντες, όπως η γονιμότητα του εδάφους ή η παροχή επαρκούς ποσότητας ύδατος. Παρ’ όλα αυτά, στα όξινα και πολύ αλκαλικά εδάφη, ο παραγωγός θα πρέπει να κάνει κατάλληλες επεμβάσεις.

Στο Κινέζικο λάχανο δεν ταιριάζουν τα σκληρά αργιλώδη ή τα αμμώδη εδάφη.

Αν είναι δυνατόν, μερικές εβδομάδες πριν την φύτευση, προσθέστε κομπόστ ή χωνεμένη κοπριά και ξανά όταν θα μεταφυτεύσετε τα λάχανα, ώστε το έδαφος να είναι πλούσιο και θρεπτικό.

Αν δεν μπορείτε να διασφαλίσετε ότι τα φυτά θα μπορούν να απορροφούν επαρκές νερό και θρεπτικά στοιχεία για μια γρήγορη ανάπτυξη, καλύτερα να μη καλλιεργήσετε κινέζικα λάχανα.

Επίσης, μη τα φυτεύετε σε αγρούς όπου τα τελευταία 4 χρόνια έχετε καλλιεργήσει λαχανοκουνούπιδα ή ρέβες ή γογγύλια.

Αποστάσεις:

Φυτεύετε το κινεζικό λάχανο σε αποστάσεις 30 – 45 cm σε γραμμές 45 έως 75 cm μακριά. Φυτεύετέ το στις μικρότερες αποστάσεις για να πάρετε μικρότερο κεφάλι ή στις μεγαλύτερες για μεγαλύτερο. Ό,τι ζητά η αγορά σας. Υπάρχουν ποικιλίες που πάνε καλύτερα σε πυκνή ή αριαή φύτευση.

Κλίμα:

Το Κινέζικο λάχανο είναι ένα φυτό δροσερών εποχών που προτιμά θερμοκρασίες μεταξύ 10 και 24 ^oC. Αντέχει σε ελαφρούς παγετούς, αλλά η έκθεσή του σε νυχτερινές θερμοκρασίες κάτω των 10 ^oC για αρκετές μέρες και μετά σε μεγαλύτερες θερμοκρασίες, θα το οδηγήσει σε ξεβλάστωμα. Σε ήπια κλίματα μπορεί να καλλιεργείται όλον τον χρόνο. Η ιδανική θερμοκρασία εδάφους είναι μεταξύ 15 και 18 ^oC.

Τις δροσερές εποχές προτιμά πλήρη έκθεση στον ήλιο. Το καλοκαίρι όμως, προτιμά καλλιέργεια σε δικτυοκήπιο. Σε πολύ ζεστές περιοχές, αποφεύγετε την καλλιέργεια από Μάιο έως τον Αύγουστο.

Νερό:

Το Κινέζικο λάχανο χρειάζεται σταθερή υγρασία για να μεγαλώνει καλά. Ποτίζετε τα φυτά μία ή δύο φορές την εβδομάδα καλά, αναλόγως με τον καιρό και τις συνθήκες του εδάφους, αποφεύγοντας την υπερβολική υγρασία, αλλά και την ξηρασία. Το καλοκαίρι, χρειάζεται καθημερινό πότισμα. Αποφεύγετε την τεχνητή βροχή.

Λίπανση:

Σε γόνιμα εδάφη, το Κινέζικο λάχανο συνήθως δεν χρειάζεται λίπανση πριν την φύτευση. αρκεί το κομποστ και η χωνεμένη κοπριά. Εννοείται ότι συνιστάται η ανάλυση του εδάφους.

Στην διάρκεια της αναπτύξεως, συνιστάται η χρήση ενός πλήρους λιπάσματος.

Εχθροί και Ασθένειες:

Το Κινέζικο λάχανο υποφέρει περίπου από τα ίδια έντομα και ασθένειες με το κοινό λάχανο.
Από έντομα: τα Trichoplusia, Plutella xylostella, σκώρος του λάχανου, πράσινο σκουλήκι, σιδηροσκώληκες, αφίδες, σκαθάρια Phyllotreta, μύγα του λάχανου (Delia radicum) είναι οι κυριότεροι εχθροί του Κινέζικου λάχανου.

Οι κυριότερες ασθένειες είναι η Αλτερνάρια, η Ξανθομονάδα και η Plasmodiofora brassicae. η τετραετής αμειψισπορά είναι σημαντικό μέτρο αντιμετωπίσεως αυτών των ασθενειών.

Συλλογή και Αποθήκευση:

Συλλέξατε το Κινέζικο λάχανο όταν έχει φθάσει σε χρήσιμο μέγεθος. Θα πρέπει να δείχνει συμπαγές, αλλιώς μπορεί να χρειάζεται λίγες μέρες ακόμα.

Το Κινέζικο λάχανο δεν μπορεί να δατηρηθεί έτοιμο στον αγρό όπως το κοινό λάχανο. Συλλέξατε εγκαίρως. Αλλιώς μπορεί να ξεβλαστώσουν.

Αντέχει σε θερμοκρασίες λίγο κάτω από το 0, αν και δεν είναι ανθεκτικό όπως το κοινό λάχανο.

Το Κινέζικο λάχανο μπορεί μετασυλλεκτικώς να διατηρηθεί για εβδομάδες ή μήνες σε θερμοκρασία 0 έως 4 ^oC και υγρασία 95%

Άλλος τρόπος συντηρήσεως είναι σαν ψιλοκομμένο τουρσί, το οποίο διατηρείται και στην κατάψυξη αλλά και αποστειρωμένο σε κονσέρβα.

Συνταγές:

Ξινολάχανο (Sauerkraut) από Κινέζικο λάχανο:

Υλικά:

• 10 κιλά Κινέζικο λάχανο
• 250 γραμμάρια αλάτι χοντρό

Οδηγίες:

1.  Κόβετε το λάχανο, με μαντολίνο το σκληρό κάτω τμήμα και μαχαίρι το μαλοκότερο πάνω τμήμα
2. Προσθέτετε 250 γραμμάρια αλάτι ή 25 γραμμάρια ανά κιλό λάχανο και ανακατεύετε καλά
3. Τοποθετείτε σε μεγάλα γυάλινα βάζα και το πιέζετε όχι πάρα πολύ.
4. Βάζετε τα καπάκια, αλλά δεν τα βιδώνετε για να φεύγουν τα αέρια που σχηματίζονται από την ζύμωση. Τοποθετείτε τα βάζα μέσα σε μια λεκάνη ή ταψί διότι μπορεί να υπερχειλίσουν υγρά.
5. Σε 4 μέρες ή περισσότερο, αν ο καιρός είναι κρύος, θα έχει τελειώσει η ζύμωση. Τότε σφίγγετε καλά τα καπάκια και τοποθετείτε τα βάζα σε σκιερό και δροσερό μέρος ή, καλύτερα, στο ψυγείο.

Οι τομάτες είναι ίσως η πιο κερδοφόρα καλλιέργεια, αρκεί να προσεχθεί η επιλογή της ποικιλίας (υβρίδιο ή απλή). Υπάρχουν πολλές ποικιλίες κατάλληλες για διαφορετικές συνθήκες και διαφορετικές αγορές. Δεν κάνουν όλες για παντού.

Οι ποικιλίες της ντομάτας είναι όπως τα αυτοκίνητα: κάποια είναι τα καλύτερα για αυτοκινητοδρόμους, κάποια για την πόλη και κάποια για εκτός δρόμου. Τα πολύ γρήγορα, για τους αυτοκινητοδρόμους, δεν κάνουν για εκτός δρόμου κλπ. Κάποια αυτοκίνητα, προσπαθούν να συνδυάσουν καλές συμπεριφορές εδώ κι εκεί. Μπορεί να πουλάνε πιο πολύ, αλλά δεν είναι τα καλύτερα ούτε εδώ, ούτε εκεί.

Ο παραγωγός, όμως, όταν επιλέγει ντομάτα, θέλει την καλύτερη για τις δικές του συνθήκες. Δεν θέλει μία που να ταιριάζει παντού.

Ποια είναι, λοιπόν, τα κριτήρια για την επιλογή ποικιλίας τομάτας; Τρία είναι τα βασικά:

1. Ποιότητα και χαρακτηριστικά του καρπού.
2. Πού θα καλλιεργηθεί; Στην ύπαιθρο, σε ψυχρό τούνελ ή σε θερμοκήπιο;
3. Αναρριχώμενη ή χαμηλή.

Ποιότητα και χαρακτηριστικά του καρπού:

Στο θέμα ποιότητα του καρπού, οι προτιμήσεις του παραγωγού, των εμπόρων και των καταναλωτών διαφέρουν.

Οι καταναλωτές ενδιαφέρονται για την γεύση, την γλυκύτητα και το άρωμα, όπως και για συνεκτικούς καρπούς.

Οι έμποροι και οι παραγωγοί ζητούν ομοιομορφία και μεγάλη διάρκεια ζωής.

Εννοείται ότι εδώ εντάσσουμε και τις προτιμήσεις για το σχήμα και το μέγεθος του καρπού. Θέλουμε μεγάλη ντομάτα, μεσαία, τύπου βιομηχανίας (Saladette) ή ντοματίνια, στρογγυλά ή τύπου βελανίδι;

Επίσης, πλέον, έχει σημασία και το χρώμα. Οι καταναλωτές συνηθίζουν σιγά σιγά ότι οι ντομάτες έρχονται σε διάφορα χρώματα, εκτός από το κόκκινο: ροζ, κίτρινο, μαύρο, παρδαλό κλπ.

Ύπαιθρος, ψυχρό τούνελ ή θερμοκήπιο;

Οι ντομάτες για το θερμοκήπιο είναι κυρίως ντομάτες επιλεγμένες να αντέχουν σε ασθένειες που εκδηλώνονται στα θερμοκήπια, όπως η κλαδοσπορίαση (Fulvia fulvum), που είναι πιο σπάνιες στις υπαίθριες καλλιέργειες. Επίσης, οι ντομάτες θερμοκηπίου είναι επιλεγμένες να αποδίδουν τα μέγιστα σε συνθήκες ελεγχόμενης θερμοκρασίας και υγρασίας.

Κάποιες από αυτές τις ντομάτες θερμοκηπίου είναι πιο ανθεκτικές και αποδίδουν καλά και στις λιγότερο ελεγχόμενες και πιο ευμετάβλητες συνθήκες στα ψυχρά τούνελ. Πολλές, αλλά όχι όλες.

Στην ύπαιθρο, οι ντομάτες αντιμετωπίζουν πιο πολλούς εχθρούς και ασθένειες από ό,τι στο θερμοκήπιο. Όμως, λόγω του μεγαλύτερου αερισμού, γλυτώνουν από πολλές ασθένειες που ευνοούνται από την αυξημένη υγρασία, ειδικώς στα ψυχρά τούνελ. Έτσι, οι υπαίθριες ντομάτες πρέπει να είναι πιο ανθεκτικές, αλλά και να έχουν μεγαλύτερο σθένος στην ανάπτυξη καθώς οι συνθήκες είναι πιο σκληρές από ό,τι οι ελεγχόμενες σε ένα μοντέρνο θερμοκήπιο.

Αναρριχώμενη ή χαμηλή;

Οι αναρριχώμενες ντομάτες τείνουν να παράγουν περισσότερο καρπό. Επίσης, καθώς έχουν περισσότερη φυλλική επιφάνεια ανά καρπό, τείνουν να παράγουν πιο εύγευστες ντομάτες. Οι αναρριχώμενες τείνουν να έχουν τρία ή περισσότερα φύλλα ανά σταυρό, ενώ οι χαμηλές δύο ή λιγότερα.

Ο κύριος λόγος για να καλλιεργήσουμε χαμηλές ντοματιές, είναι η λιγότερη εργασία που απαιτείται για την ίδια παραγωγή. Οι αναρριχώμενες απαιτούν συνεχώς βλαστολόγημα, κλάδεμα και εργασίες στήριξης, ενώ οι χαμηλές χρειάζονται βλαστολόγημα και ξεφύλλισμα μόνον πριν τον πρώτο σταυρό (ασχέτως αν πολλοί το παραλείπουν).

Με τις χαμηλές ντοματιές, μπορούμε να πετύχουμε, επίσης και συγκεντρωμένη παραγωγή, σε μία ή δύο δόσεις, αν αυτό εξυπηρετεί εμπορικά.

Σύνοψη

Κατ΄ αρχάς, ο παραγωγός πριν επιλέξει την ποικιλία (υβρίδιο ή όχι) της ντομάτας που θα καλλιεργήσει, θα πρέπει να έχει ξεκαθαρίσει τον τύπο της ντομάτας που ζητά η αγορά του. Μεγάλη, μεσαία ή μικρή. Κόκκινη ή ροζ ή κίτρινη ή μαύρη. Τι σχήμα θέλει η αγορά; Θέλει συγκεντρωμένη παραγωγή ή παραγωγή διαρκείας;

Πολλές φορές, ο παραγωγός μπορεί να θέλει να παραγάγει περισσότερους τύπους ντομάτας για να προσελκύσει περισσότερους πελάτες.

Από εκεί και πέρα, ο παραγωγός γνωρίζει πού θα καλλιεργήσει την ντομάτα του, σε θερμοκήπιο, ψυχρό τούνελ ή ύπαιθρο. Κάποιοι παραγωγοί ίσως έχουν επιλογή. Άλλοι δεν έχουν.

Δεν θα πρέπει να επιλέξει χωρίς έρευνα μία καλή ντομάτα θερμοκηπίου για καλλιέργεια σε ψυχρό τούνελ ή ύπαιθρο: μπορεί η παραγωγή να είναι απογοητευτική.

Οι χαμηλές ντομάτες, συνήθως θα πάνε καλά και σε θερμοκήπιο και σε ψυχρό τούνελ. Το πλεονέκτημα είναι ότι χρειάζονται πολύ λιγότερη εργασία. Όμως, η παραγωγή θα είναι πολύ μικρότερη από τις αναρριχώμενες ντομάτες. Αν, όμως, δεν υπάρχει διαθέσιμη αρκετή εργασία ή η παραγωγή πρέπει να τελειώσει γρήγορα, διότι πχ ακολουθεί άλλη καλλιέργεια, οι χαμηλές ντομάτες μπορεί να είναι μία επιλογή.

Αν ο παραγωγός έχει εμπειρία από τις ντομάτες, οφείλει, τουλάχιστον σε ποσοστό 80% να βάλει ξανά την ποικιλία που γνωρίζει. Στο υπόλοιπο 20% ας βάλει ποικιλίες από τις οποίες θα επιλέξει τα επόμενα χρόνια, αφού τις γνωρίσει τουλάχιστον για δύο έτη.

Αν δεν έχει καλλιεργήσει ο ίδιος, μια καλή αρχή είναι να δει τι καλλιεργούν στην περιοχή του, σε ίδιες όμως συνθήκες. Αλλιώς, ας δει τι καλλιεργείται στις ίδιες συνθήκες σε παρόμοιες κλιματικώς περιοχές. Ο παραγωγός στην Καβάλα δεν θα κοιτάξει τι καλλιεργείται στην Ιεράπετρα.

Η τομάτα είναι ένα φυτό που θέλει πλούσιο χώμα και αρκετή λίπανση. Πάντα αποδίδει καλύτερα όταν ο παραγωγός της παρέχει άφθονα θρεπτικά στοιχεία σε όλη την διάρκεια της καλλιέργειας.

Αυτό το σημείωμα, σκοπό έχει να δώσει κάποιες γενικές αρχές για την λίπανση της τομάτας. Σε κάθε περίπτωση, ο επαγγελματίας παραγωγός, πρέπει να βασισθεί σε ανάλυση εδάφους και τις συμβουλές του γεωπόνου – τεχνικού του συμβούλου.

Οι Ανάγκες της Ντομάτας σε λίπασμα:

Στην τομάτα, μπορούμε να διακρίνουμε 4 περιόδους με διαφορετικές ανάγκες σε θρεπτικά στοιχεία:

1. Από την φύτευση μέχρι το δέσιμο του πρώτου σταυρού (περίπου 4 εβδομάδες) υπάρχει μικρή ζήτηση για αφομοίωση θρεπτικών στοιχείων.
2. Μετά και μέχρι τον σχηματισμό της τελευταίας ταξιανθίας (στην περίπτωση που καλλιεργούμε ως τον 13^ο σταυρό: περίπου 9 εβδομάδες) και την συλλογή των φρούτων των πρώτων σταυρών, υπάρχει μεγάλη ζήτηση αζώτου και φωσφόρου και πολύ μεγάλη ζήτηση καλίου.
3. Ακολούθως και μέχρι το 85% της συλλογής, περίπου 5 εβδομάδες, η ζήτηση για κάλιο είναι μικρή, κανονική για τον φωσφόρο και μεγάλη ζήτηση για άζωτο, ασβέστιο και μαγνήσιο.
4. Μέχρι το τέλος της καλλιεργείας, κάπου άλλες 2 εβδομάδες, καθώς σταματά η δημιουργία ξηρής μάζας, σταματά η ζήτηση για θρεπτικά στοιχεία. Μόνο ο φωσφόρος απορροφάται σε κανονικά επίπεδα, ενώ υπάρχει μεγάλη ζήτηση για ασβέστιο.

Προφανώς, υπάρχουν μικρές διαφορές στην διάρκεια αυτών των φάσεων αναλόγως αν πρόκειται για αναρριχώμενη ή χαμηλή ντομάτα.

Οργανική Ουσία

Η ντομάτα αποδίδει καλύτερα σε εδάφη πλούσια σε οργανική ουσία. Αν είναι δυνατόν, σκορπίστε 5 εκατοστά από κομπόστ ή άλλη αντίστοιχη οργανική ύλη και ενσωματώστε την στα πάνω 10-15 cm του εδάφους.

Στην περίπτωση της αγελαδινής κοπριάς, συνιστάται να αποφεύγονται ποσότητες άνω των 4 τόνων το στρέμμα για να αποφευχθούν υπερβολικές ποσότητες αζώτου.

Εννοείται ότι σε υπαίθρια καλλιέργεια συνιστάται και δίνει καλά αποτελέσματα μία επίσπορη χλωρή λίπανση που θα ενσωματωθεί ένα μήνα πριν την φύτευση. Σε αυτήν την περίπτωση θα χρειασθεί λίγο επιπλέον νιτρικό άζωτο, καθώς αναλώνεται πολύ από τους μικροοργανισμούς που αποδομούν την χλωρή λίπανση.

Τα επιμέρους θρεπτικά στοιχεία

1.      Άζωτο

Από την έναρξη της καρποδέσεως, η ζήτηση είναι πολύ μεγάλη και βαίνει μειούμενη προς το τέλος.

Η χορήγηση πολύ μεγάλων ποσοτήτων οδηγεί τα φυτά σε βλαστητική ανάπτυξη και μειωμένη καρποφορία.

Η μορφή του αζώτου μας βοηθά να ελέγξουμε την ανάπτυξη των φυτών. Όταν το νιτρικό άζωτο είναι πάνω από 75% του συνολικού, τα φυτά αναπτύσσονται συμπαγώς, με μικρότερα μεσογονάτια και με ωραίο σκούρο πράσινο χρώμα. Το αμμωνιακό άζωτο (και η ουρία) κάνουν τα φυτά να αναπτύσσονται με μεγάλα μεσογονάτια και ανοιχτοπράσινο χρώμα.

Ο παραγωγός μπορεί να παίζει ανάμεσα στις δύο μορφές του αζώτου, αναλόγως την ανάπτυξη που θέλει να δώσει στην φυτεία.

2.      Φωσφόρος

Τα φρούτα της τομάτας περιέχουν περισσότερο από 75% του συνολικού φωσφόρου.

Οι σημαντικές δόσεις φωσφόρου ευνοούν το ριζικό σύστημα και την πρωιμότητα. Ο περισσότερος φωσφόρος πρέπει λοιπόν να δίνεται στην αρχή της καλλιέργειας.

Εάν η θερμοκρασία του εδάφους είναι χαμηλή, παρεμποδίζεται η πρόσληψη φωσφόρου και γι αυτό τα κρυωμένα φυτά παρουσιάζουν το χαρακτηριστικό μωβ χρώμα της ελλείψεως φωσφόρου.

3.      Κάλιο

Πολλοί θεωρούν ότι το κάλιο βελτιώνει την ποιότητα, την γεύση και τον χρωματισμό. Βοηθά και το ριζικό σύστημα, όπως ο φωσφόρος.

Η τομάτα χρειάζεται περισσότερο κάλιο τις βραχείες ημέρες του χρόνου, 2 ή 3 φορές περισσότερο από όσο άζωτο.

Η έλλειψη καλίου μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα χρωματισμού στους καρπούς. Η περίσσεια σε έλλειψη Μαγνησίου.

4.      Μαγνήσιο

Μία καλή λίπανση με Μαγνήσιο βοηθά να είναι πιο σφικτοί οι καρποί.

5.      Ασβέστιο

Η έλλειψη ασβεστίου, μπορεί να οδηγήσει στην ξηρή κορυφή της τομάτας.

Την έλλειψη ασβεστίου την αντιμετωπίζουμε με ράντισμα 4 g ανά λίτρο άνυδρου χλωριούχου καλίου ή 7,5 έως 10 g ανά λίτρο νιτρικού ασβεστίου.

Φυλλοδιαγνωστική

Ο ακόλουθος πίνακας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση των επιπέδων των θρεπτικών στοιχείων της καλλιεργείας μας.

Φυσιολογικά επίπεδα και τροφοπενίες θρεπτικών στοιχείων

ADAS “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London 1987

Τι λίπασμα να χρησιμοποιήσω;

Ο τύπος του λιπάσματος εξαρτάται από την σύσταση του εδάφους. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται ανάλυση εδάφους. Εδώ, καθώς δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες στον αγρό ή θερμοκήπιό σας, δεν μπορούμε παρά να αναφέρουμε μερικές γενικές αρχές ή ενδεικτικές λιπάνσεις.

Αν το έδαφος είναι ισορροπημένο ή έχει επαρκή περιεκτικότητα αζώτου, τότε συνιστάται να χρησιμοποιήσετε ένα λίπασμα με λιγότερο άζωτο και περισσότερο φωσφόρο. Αν το έδαφος είναι κάπως φτωχό σε άζωτο, χρησιμοποιείστε ένα ισορροπημένο λίπασμα.

Πολλές φορές, κακώς, ο παραγωγός δεν έχει καιρό ή δεν θέλει να κάνει ανάλυση εδάφους. Τότε πρέπει να κάνει μία εικασία: αν δεν είχε πρόβλημα παλαιότερα σε τομάτες, μπορεί να υποθέσει ότι το έδαφός του είναι ισορροπημένο και να δώσει ένα λίπασμα με περισσότερο φωσφόρο.

Χρειάζεται προσοχή όταν δίνετε άζωτο στην ντομάτα. Αν δώσετε πολύ άζωτο, θα έχετε πλούσια βλάστηση με ανοιχτοπράσινο χρώμα και λίγες ντομάτες.

Αποφεύγετε τα λιπάσματα με χλώριο, πχ χλωριούχο κάλιο. Η ντομάτα δεν αγαπάει καθόλου το χλώριο.

Παραδείγματα Λιπάνσεως Ντομάτας

Συνιστώμενη Λίπανση Τομάτας ανά στρέμμα σε μονάδες:

(Henri Zuang, CTIFL : “Fertilisation des Cultures Légumières”)

Με βάση αυτόν τον πίνακα των αναγκών της ντομάτας σε θρεπτικά στοιχεία, η λίπανση θα μπορούσε να γίνει ως ακολούθως:

Υπαίθρια φρέσκια τομάτα:

• Πριν την φύτευση: δίνουμε το σύνολο του φωσφόρου και τα 4/5 του καλίου.
• Στην φύτευση: 6 μονάδες αζώτου (ένα μέρος με το λίπασμα στο πρώτο πότισμα)
• Στην παραγωγή:
  • Το υπόλοιπο άζωτο σε 2 ή 3 δόσεις, ξεκινώντας από την άνθιση του πρώτου σταυρού
  • Το υπόλοιπο του καλίου στην μέση της συγκομιδής.
• Αν κρατήσουμε την καλλιέργεια πέρα από τον πέμπτο σταυρό, δίνουμε κάθε 10 μέρες άζωτο και κάλιο.

Τομάτα Θερμοκηπίου:

Ανοιξιάτικη καλλιέργεια:

Θέλουμε να ξεκινήσουμε με μία καλή λίπανση σε φωσφόρο και κάλιο, ενώ την ίδια στιγμή οι δόσεις του αζώτου δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 5 μονάδες.

Ο φωσφόρος μπορεί να δοθεί σε μία δόση αν η συνολική ανάγκη είναι μέχρι 20 μονάδες το στρέμμα και το έδαφος δεν είναι ασβεστούχο.

Το άζωτο και το κάλιο πρέπει να διαμοιράζονται από τον πρώτο σταυρό έως 15 ημέρες πριν το τέλος της καλλιέργειας ώστε ο λόγος αζώτου προς κάλιο να είναι 1:2 μέχρι και τον τέταρτο σταυρό και 1 από την ανάπτυξη των καρπών του τέταρτου σταυρού.

Φθινοπωρινή καλλιέργεια (φύτευση τέλος Ιουλίου):

Καθώς το καλοκαίρι έχουμε σημαντική νιτροποίηση, αν το έδαφος περιέχει περισσότερο από 50 ppm αζώτου, η βασική λίπανση δεν πρέπει να περιέχει άζωτο.

Επίσης, αυτή την εποχή έχουμε καλή απορρόφηση φωσφόρου καθώς και σημαντικά υπόλοιπα θρεπτικών στοιχείων από την ανοιξιάτικη καλλιέργεια. Μπορεί να μη χρειάζεται βασική λίπανση.

Οι λιπάνσεις κατά την διάρκεια της παραγωγής είναι μικρότερες από την άνοιξη, καθώς η παραγωγή είναι μικρότερη. Έτσι, το συνολικό άζωτο για την λίπανση μπορεί να κυμαίνεται από 30 έως 40 μονάδες, ο φωσφόρος από 0 έως 10 μονάδες και το κάλιο από 40 έως 60 μονάδες το στρέμμα.

Βιβλιογραφία:

1. Henri Zuang, CTIFL, “La Fertilisation des Cultures Légumières”, Paris 1982
2. Geoffrey Winsor, Peter Adams, ADAS, “Diagnosis of Mineral Disorders in Plants”, London, 1987
3. Fiche Technique : Tomate sous Serre
4. Optimisation De La Fertilisation Et Essais De Variétés Pour La Production De Tomates En Grands Tunnels

Αναδημοσίευση από ProPlant.gr

Ήδη, την εικοσαετία 1996 – 2016, είχαμε σημαντικές αλλαγές και στην Ελλάδα, σε σχέση με την εικοσαετία 1975 – 1995. Το κλίμα έγινε Μεσογειακό σε αρκετές περιοχές όπου ήταν Θαλάσσιο Νότιο, συμφώνως με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος.

Οι περιοχές που το κλίμα έγινε Μεσογειακό, όπως ορίζεται από την ΕΥΠ, περιλαμβάνουν περιοχές της Φθιώτιδας, της Θεσσαλίας, Κατερίνης και Θεσσαλονίκης και Ηλείας. Σήμερα, σε αυτές τις περιοχές μπορούν και καλλιεργούνται πιο ευαίσθητα στις χαμηλές θερμοκρασίες φυτά από ό,τι την εικοσαετία 1975 – 1995.

Γενικώς, έχει συντελεστεί ήδη μία μετατόπιση κλιματικών ζωνών προς τον βορά.

Στην Ανατολική Ευρώπη, οι αγροκλιματικές ζώνες μεταναστεύουν βορείως περίπου 100 km κάθε δεκαετία, τα τελευταία 40 χρόνια[i].

Στην Βόρεια Γερμανία, στο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας, η μέση θερμοκρασία έχει ανέβη 2^oC και αρκετοί αγρότες έχουν αρχίσει να καλλιεργούν βερίκοκα και νεκταρίνια, πράγμα αδύνατον παλαιότερα, ενώ στην Δανία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο προωθούν την παραγωγή οίνου.

Στην Σικελία, αγρότες έχουν αρχίσει να δίνουν λιγότερη σημασία στην ελαιοκαλλιέργεια ή την παραγωγή εσπεριδοειδών και στρέψαν την προσοχή τους σε καλλιέργειες μάνγκο, αβοκάντο, παπάγια και λίτσι, που είναι πιο προσοδοφόρες. Αυτά ήταν καλλιέργειες των τροπικών χωρών, αλλά πλέον έχουν επεκταθεί στην Μεσόγειο.

Την ίδια στιγμή, καθώς οι χειμώνες είναι ηπιότεροι, φυτά που απαιτούν ένα μίνιμουμ εκθέσεως σε χαμηλές θερμοκρασίες για να σχηματίσουν ανθικές καταβολές, υποφέρουν. Σε αυτές τις παραμεσόγειες περιοχές, οι αγρότες πειραματίζονται με φυτά που δεν χρειάζονται κρύο τον χειμώνα.

Αντιστρόφως, τα διετή φυτά, όπως λάχανο, πατζάρι, σέλινο, καρότο, που αν εκτεθούν σε αρκετό κρύο στην αρχή της καλλιέργειας ξεβλαστώνουν, μπορεί να δουν την περίοδο καλλιεργείας τους να μεγαλώνει, με νωρίτερα φυτέματα κάθε χρόνο.

Η άνοδος των θερμοκρασιών δεν επιτρέπει στις καλλιέργειες να συσσωρεύουν αρκετό βιολογικό υλικό, με αποτέλεσμα και η παραγωγή να φθίνει και η ποιότητα να υποφέρει. Στην Πορτογαλία, εκτιμάται ότι η απόδοση των σιτηρών θα μειωθεί 2-2,9 kg το στρέμμα μέχρι το τέλος του αιώνα, ενώ αρκετές μελέτες προειδοποιούν ότι η ποιότητα του Ισπανικού κρασιού θα υποφέρει[ii].

Η άνοδος των θερμοκρασιών δεν επηρεάζει μόνον τις καλλιέργειες. Υπάρχουν και εχθροί και ασθένειες που ευνοούνται όπως ο δάκος της ελιάς. Οι ελαιώνες της Ιταλίας πλέον επηρεάζονται σε βαθμό 80% από τον δάκο.

Επίσης, η ξηρασία το καλοκαίρι επεκτείνεται πολύ σε όλην την Ευρώπη. Οι Γερμανοί αγρότες υποφέρανε φέτος το τρίτο κατά σειράν καλοκαίρι με ξηρασία.

Πώς να προσαρμοστεί η Ευρωπαϊκή Γεωργία;

Άρδευση

Για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή, οι Ευρωπαίοι αγρότες πρέπει να αρχίσουν να βασίζονται στην άρδευση. Αυτό μπορεί να μη είναι τόσο φανερό στην Ελλάδα, που, με την εξαίρεση της Μάλτας, είναι η χώρα που αρδεύει το μεγαλύτερο ποσοστό των καλλιεργούμενων επιφανειών στην Ευρώπη[iii].

Η βελτίωση της αποδόσεως της αρδεύσεως είναι σημαντική. Αυτή περιλαμβάνει συλλογή του νερού της βροχής, στοχευμένη χρήση του αρδευτικού ύδατος (πχ στάγδην άρδευση), αλλά και επιλογή νέων η παλαιών ποικιλιών πιο ανθεκτικών στην ξηρασία.

Στους ελαιώνες, το σωστό κλάδεμα αλλά και η μη καλλιέργεια του εδάφους, με καταστροφή των ζιζανίων, βελτιώνει την αξιοποίηση του νερού.

Η αλλαγή καλλιεργειών, όπως από ελιές σε φιστικιές που αντέχουν τα πολύ θερμά και ξηρά καλοκαίρια, μπορεί να είναι μία λύση.

Ζέστη

Οι αυξημένες θερμοκρασίες, τόσο του καλοκαιριού, όσο και του χειμώνα, επιτρέπουν στους παραγωγούς να στραφούν σε πιο προσοδοφόρες τροπικές καλλιέργειες όπως μάνγκο, αβοκάντο, λίτσι, γκουάβα και παπάγια[iv].

Στον χώρο των λαχανικών, θα επεκταθεί η χρήση σκιάσεως (δικτυοκήπια) το καλοκαίρι. Η σκίαση όχι μόνον προστατεύει από τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και μειώνει την ανάγκη σε άρδευση και μπορεί να προσαρμοσθεί να προστατεύει και από τις εντομολογικές προσβολές.

Γενικότερα μέτρα

Οι αγρότες πρέπει πλέον:

• να αναπροσαρμόσουν τις παραδοσιακές ημερομηνίες σποράς, εφαρμογής φυτοφαρμάκων ή συλλογής.
• Να επιλέγουν καλλιέργειες και ποικιλίες προσαρμοσμένες στις νέες συνθήκες διάρκειας της παραγωγικής περιόδου και νέες θερμοκρασίες.
• Να προσαρμόσουν τις καλλιέργειες χρησιμοποιώντας όλο το διαθέσιμο γενετικό υπόβαθρο, ακόμα και ποικιλίες που έχουν αναπτυχθεί με γενετική μηχανική.
• Να αναπροσαρμόσουν την άμυνα απέναντι σε εχθρούς και ασθένειες στις καινούργιες συνθήκες χρησιμοποιώντας ολοκληρωμένα προγράμματα καταπολεμήσεως.
• Να χρησιμοποιούν το νερό πιο αποτελεσματικώς με φειδώ, αποθηκεύοντας νερό της βροχής όπου είναι δυνατόν.
• Να βελτιώνουν την δομή του εδάφους, πχ με χλωρή λίπανση, ώστε να αυξάνεται η οργανική ουσία που επιτρέπει στο έδαφος να συγκρατεί περισσότερη υγρασία.

Συμπέρασμα:

Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και επηρεάζει την γεωργική παραγωγή. Οι αγροκλιματικές ζώνες μεταναστεύουν βορείως μέχρι και 100 km κάθε δεκαετία.

Οι αγρότες πρέπει να προσαρμοσθούν αυξάνοντας τις αρδευόμενες εκτάσεις και αλλάζοντας καλλιέργειες ή ποικιλίες. Πρέπει να επιλέγουν είδη και ποικιλίες που είναι πιο ανθεκτικές στα ξηρά και θερμά καλοκαίρια.

Το ερώτημα είναι: ποιο είναι το καλύτερο λάχανο για μένα;

Για να απαντήσουμε, χρειάζεται να γνωρίζουμε σε ποια αγορά θα πάει το λάχανο. Για τι θα το χρησιμοποιήσουν οι καταναλωτές; Για σαλάτα; Για ντολμάδες; Για τουρσί; Μήπως θα πάει για εξαγωγή;

Το λάχανο είναι ένα πολύ εξελιγμένο λαχανικό. Έχουν φτιαχτεί ποικιλίες (υβρίδια) με αρκετά διαφορετικές ιδιότητες, που καλύπτουν τις ανάγκες διαφορετικών χρήσεων.

Ένας άλλος σημαντικός στόχος των υβριδιστών, εκτός από την τελική χρήση του, είναι οι κεφαλές να είναι πιο συμπαγείς, δηλαδή κάθε φύλλο να εφάπτεται στο προηγούμενο. Έτσι, τα λάχανα μπορούν να είναι μικρά, αλλά βαριά: Οι καταναλωτές προτιμούν μικρά σε μέγεθος λάχανα. Οι παραγωγοί θέλουν, όμως, να πουλάνε πολλά κιλά.

Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι οι συμπαγείς κεφαλές δεν συνεπάγονται σκληρά φύλλα: Τα φύλλα μπορεί να είναι μαλακά ή σκληρά, απλώς δεν υπάρχουν χώροι με αέρα ανάμεσά τους.

Αναλόγως με τον προορισμό τους, τα λάχανα διακρίνονται στις εξής κατηγορίες:

• λάχανα για την φρέσκια αγορά  (μαλακά) (λαϊκή, σουπερμάρκετ) και
• λάχανα για επεξεργασία (σκληρά) (τουρσί, ξινολάχανο κλπ)

Τα λάχανα για επεξεργασία έχουν πιο σκληρά φύλλα. Αυτό χρειάζεται για την επεξεργασία τους. Όταν γίνονται τουρσί ή ξινολάχανο, θέλουμε να κρατήσουν την υφή τους. Τα φύλλα από τα μαλακά λάχανα αποκτούν την υφή βρεγμένης εφημερίδας μετά την επεξεργασία.

Στην Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη, η κύρια χρήση του λάχανου είναι για τουρσί και ξινολάχανο (sauerkraut). Γι αυτό, τα περισσότερα υβρίδια στην αγορά είναι υβρίδια για επεξεργασία.

Στην Ελλάδα, το λάχανο καταναλώνεται κυρίως είτε ως νωπή σαλάτα, είτε ως ντολμάδες. Γι αυτές τις χρήσεις χρειαζόμαστε λάχανα μαλακά τύπου φρέσκιας αγοράς. Αυτά έχουν μαλακά φύλλα και πιο εύγευστα από τα άλλα.

Τα λάχανα, επίσης, διακρίνονται σε αυτά που προορίζονται για αποθήκευση είτε στο χωράφι (είναι έτοιμα αλλά δεν τα μαζεύουμε), είτε στο ψυγείο και στα λάχανα που δεν προορίζονται για αποθήκευση.

Τα σκληρά λάχανα συνήθως αποθηκεύονται καλά. Οι παραγωγοί πολλές φορές φυτεύουν σκληρά λάχανα διότι “κρατάνε πολύ” και τα διοχετεύουν στην φρέσκια αγορά. Αυτό είναι λάθος: οι καταναλωτές δεν ικανοποιούνται από την ποιότητα και τα αγοράζουν διότι δεν βρίσκουν εναλλακτική λύση. Όμως, αγοράζουν λιγότερα λάχανα συνολικώς. Αντί για σκληρή σαλάτα λάχανο, επιλέγουν κάποια άλλη.

Κανονικώς, τα λάχανα για την φρέσκια αγορά πρέπει να πωλούνται λίγο ακριβότερα από τα άλλα, διότι είναι καλύτερης ποιότητας. Πολλές φορές συμβαίνει αυτό. Βλέπουμε στην λαϊκή, οι καταναλωτές που αγόρασαν νόστιμο λάχανο για φρέσκια αγορά, να ξαναγυρνούν στον ίδιο παραγωγό και αυτός να κρατάει πιο ψηλά τις τιμές του.

Μερικά λάχανα κατάλληλα για την φρέσκια αγορά που μου αρέσουν είναι:

Ντόπιο ή τ. Μακεδονίας

Ίσως το πιο εύγευστο λάχανο. Έχει, όμως, πρόβλημα ότι κρατά πολύ λίγο στο χωράφι πριν αρχίσει να σκάει. Ενδείκνυται μόνον για τις πρώιμες φυτεύσεις του Αυγούστου, άντε και των πρώτων ημερών του Σεπτεμβρίου.

Doranna F1

Εξαιρετικό λάχανο για την φρέσκια αγορά. Εύγευστο και πολύ μαλακό. Κρατάει καλύτερα από το ντόπιο στο χωράφι. Αν καθυστερήσει η συγκομιδή, ειδικότερα σε ζεστό καιρό, παρουσιάζει σκάσιμο. Όμως, οι καταναλωτές το εκτιμούν. Φύτευση μετά τον Δεκαπενταύγουστο, ώστε να έχει κάπως κρυώσει ο καιρός στην συγκομιδή.

Compass F1

Πολύ καλό υβρίδιο που θυμίζει το ντόπιο. Και αυτό κρατάει καλύτερα από το ντόπιο στο χωράφι. Είναι ανθεκτικό στο φουζάριο.

Vestri F1

Υβρίδιο με γλυκά και μαλακά φύλλα. Κάνει εξαιρετική φρέσκια σαλάτα. Κρατάει καλά τόσο στο χωράφι όσο και στην συντήρηση, καλύτερα από τα προηγούμενα. Είναι και αυτό ανθεκτικό στο φουζάριο.

Υπάρχουν και άλλα καλά λάχανα για την φρέσκια αγορά. Προσοχή, όμως, στην αγορά προωθούνται βιομηχανικά λάχανα ως κατάλληλα για την φρέσκια αγορά. Αν θέλετε ποιοτικό προϊόν, πρέπει να ρωτάτε διπλά.

Η Ελληνική Αγορά θέλει λάχανα τύπου “φρέσκιας αγοράς”!

Έχει έρθει η εποχή που οι παραγωγοί ετοιμάζονται για τις ανοιξιάτικες φυτεύσεις πιπεριάς και μελιτζάνας. Όπως κάθε χρόνο, όλοι βιάζονται να φυτεύσουν για να έχουν παραγωγή νωρίς, μήπως πετύχουν καλύτερες τιμές. Όμως, πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για την πρώιμη φύτευση;

Πολλές φορές, βλέπουμε τους παραγωγούς παρακολουθούν με αγωνία τα φυτά τους να μένουν στάσιμα ή να αργούν να μεγαλώσουν. Τι μπορεί να συμβαίνει;

Η μελιτζάνα και κυρίως η πιπεριά θα πρέπει να έχουν ζωηρή ανάπτυξη για να δώσουν μεγάλη και μακρόχρονη παραγωγή. Η δυνατότητά τους να διατηρήσουν την ζωηράδα τους και την παραγωγή τους κατά την διάρκεια μίας μακράς καλλιεργητικής περιόδου εξαρτάται πολύ από την γρήγορη εγκατάσταση στον αγρό.

Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που καθορίζουν την γρήγορη εγκατάσταση όπως: έδαφος στην σωστή θερμοκρασία, ελεύθερο από ασθένειες και εχθρούς, καλό ριζικό σύστημα του σποροφύτου και στάδιο αναπτύξεώς του.

Έδαφος

Η ιδανική θερμοκρασία εδάφους για την φύτευση της πιπεριάς και της μελιτζάνας είναι 22-24 ^oC. Η ελάχιστη είναι για την πιπεριά 16 ^oC και για την μελιτζάνα18 ^oC. Αν το έδαφος είναι πιο κρύο, μη φυτεύσετε. Τα φυτά θα μείνουν κολλημένα για καιρό, θα αργήσουν να ξεκινήσουν και η καλλιέργεια δύσκολα θα είναι επιτυχημένη.

Υπάρχουν τρόποι για να βοηθήσουμε το χώμα να ζεσταθεί πιο γρήγορα:

Μπορούμε να δημιουργήσουμε υπερυψωμένα τραπέζια για να φυτεύσουμε στην κορυφή τους.

Η κάλυψη του εδάφους με διαφανές πλαστικό για λίγες μέρες πριν την φύτευση, βοηθά στην θέρμανση του εδάφους. Όμως, το διαφανές πλαστικό ευνοεί την ανάπτυξη ζιζανίων και γι’ αυτό απαιτείται προηγουμένως να έχει εφαρμοσθεί προφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο. Το μαύρο πλαστικό, καταπολεμά τα ζιζάνια, αλλά ζεσταίνει λιγότερο το έδαφος.

Πολλοί θεωρούν ότι τα χαμηλά τούνελ βοηθούν. Όμως, τα χαμηλά τούνελ δεν θερμαίνουν γρήγορα το χώμα και για αυτό πρέπει να συνδυάζονται με υπερυψωμένα τραπέζια και κάλυψη του εδάφους με πλαστικό.

Σπορόφυτα

Τα σπορόφυτα της πιπεριάς καλό είναι να βρίσκονται στο στάδιο που μόλις εμφανίζεται το πρώτο μπουμπούκι. Αν έχουν εμφανιστεί περισσότερα λουλούδια, θα πρέπει να απομακρυνθούν ώστε να μπορέσει να εγκατασταθεί το φυτό πριν αρχίσει να καρπίζει. Πολλοί παραγωγοί, έτσι κι αλλιώς, μπορεί να διαλέξουν να αφαιρέσουν τα δύο πρώτα άνθη για να έχουν καλύτερη και μακρύτερη σε διάρκεια παραγωγή.

Τα σπορόφυτα της μελιτζάνας πρέπει να είναι στο στάδιο των 5-8 φύλλων.

Όλα τα σπορόφυτα πρέπει να φυτεύονται ώστε η μπαλίτσα της τύρφης να καλύπτεται τελείως από το χώμα.
 
 

Συμπέρασμα:

[bs-quote quote=”Πριν φυτεύσουμε τις πιπεριές και τις μελιτζάνες, πρέπει να έχει ζεσταθεί αρκετά το έδαφος. Δεν έχει νόημα να φυτεύσουμε πιο νωρίς για να βλέπουμε τα φυτά μας να δυσκολεύονται να ξεκινήσουν. Δεν θα έχουμε μία καλή παραγωγή.” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

Οι σύγχρονες διαιτητικές ανάγκες έχουν προωθήσει πολύ την κατανάλωση της σελινόριζας. Η σελινόριζα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ωμή σε σαλάτες ή βραστή σαν πουρές ή βραστή σαλάτα. Το καλό με την σελινόριζα είναι ότι έχει ελάχιστες θερμίδες, 27 kcal / 100 g, καθώς και ελάχιστους υδατάνθρακες. Καταλαβαίνετε το πλεονέκτημα της ως πουρές στην θέση του πουρέ πατάτας.

Η Σελινόριζα

Η σελινόριζα χρειάζεται πολύ χρόνο για να μεγαλώσει. Κάπου 150 μέρες από την μεταφύτευση.

Καθώς είναι ευαίσθητη στο ζεστό και ξηρό καλοκαίρι, στην Ελλάδα καλλιεργείται σαν φθινοπωρινή καλλιέργεια. Σε δροσερά σημεία, θα μπορούσε να φυτευθεί την άνοιξη όταν ζεστάνει ο καιρός, χωρίς μεγάλο κίνδυνο να ξεβλαστώσει.

Καθώς είναι διετές φυτό, αν φυτευθεί στις αρχές του χρόνου, θα πάει για ξεβλάστωμα όταν ζεστάνει ο καιρός. Όταν φυτευθεί στην ύπαιθρο, αρκεί να εκτεθεί 10 μέρες σε θερμοκρασίες κάτω των 7 ^oC για να πάρει σήμα ότι πέρασε ο πρώτος χρόνος και να ετοιμασθεί για ανθοφορία (ξεβλάστωμα). Όλη η ενέργεια θα πάει στην ανθοφορία και όχι στον σχηματισμό ρίζας.

Έδαφος

Ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι το έδαφος και η υγρασία. Οι πρόγονοι τόσο της σελινόριζας, όσο και του σέλινου, μεγάλωναν σε ελώδη εδάφη. Γι αυτό, θέλουν εδάφη με πολύ οργανική ουσία και καλά ποτισμένα, αλλά και στραγγερά.

Η σελινόριζα ευνοείται από pH μεταξύ 6 και 7. Επίσης, δεν της αρέσει το πολύ ασβέστιο, πράγμα κακό για την Ελλάδα με τα πολλά ασβεστολιθικά εδάφη. Αν πάντως, μπορείτε να καλλιεργήσετε σέλινο, η καλλιέργεια της σελινόριζας θα είναι πιο εύκολη.

Αν προσθέσετε στο έδαφος αρκετή, καλά χωνεμένη, κοπριά ή/και φυτόχωμα, θα μπορέσετε να πιο εύκολα να πετύχετε τις ιδανικές συνθήκες. Επίσης, η εδαφοκάλυψη, είτε με εδαφοΰφασμα, είτε με άχυρο θα βοηθήσει πολύ, ειδικώς πριν ακόμα δροσίσει για τα καλά ο καιρός.

Το χωράφι, όπου θα την καλλιεργήσετε, καλό θα είναι να είναι ηλιόλουστο, αν και ανέχεται και λίγες ώρες με σκιά.

Καλλιέργεια

Την σελινόριζα, την φυτεύουμε σε αποστάσεις 35 x 35 έως 45 x 45 cm. Όσο πιο αραιά την φυτεύσετε, τόσο πιο μεγάλη θα γίνει (αν οι υπόλοιπες συνθήκες την ευνοήσουν).

Όπως, τονίσαμε παραπάνω, η σελινόριζα δεν πρέπει να μείνει από νερό.

Αν θέλουμε καλής ποιότητας παραγωγή, θα πρέπει να περάσουμε μερικές φορές το χωράφι και να αφαιρέσουμε μερικά από τα πιο κάτω φύλλα, που βγαίνουν λοξά. Προσοχή μη το παρακάνουμε! Δεν θα έχει αρκετό φύλλωμα για να φωτοσυνθέσει.

Μερικοί παραγωγοί βρίσκουν καλό να παραχώνουν λίγο την ρίζα, καθώς μεγαλώνει. Θεωρούν ότι έτσι γίνεται μεγαλύτερη και καλύτερη.

Λίπανση

Η σελινόριζα, όπως και το σέλινο, χρειάζονται αρκετή λίπανση.  Είναι φυτά ευαίσθητα στις ελλείψεις μαγνησίου και βορίου, αλλά και στην παρουσία υψηλών ποσοτήτων ασβεστίου. Έχει αποδειχθεί ότι η παραγωγή μπορεί από 5,5 τόνους το στρέμμα σε έδαφος με 15,8% ανθρακικό ασβέστιο, να ανέλθει στους 10,5 τόνους όταν το ανθρακικό ασβέστιο περιορίζεται στο 1,8%. Ιδανικώς, το ανθρακικό ασβέστιο πρέπει να είναι μέχρι 5%.

[bs-quote quote=”Προσοχή στις μεγάλες λιπάνσεις αζώτου: οδηγούν σε κακής ποιότητος ρίζα, ενώ οι μεγάλες λιπάνσεις με κάλιο οδηγούν σε τροφοπενία μαγνησίου και βορίου.
” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

Πριν την φύτευση:

Αναλόγως με το έδαφος και τις οδηγίες του τεχνικού μας συμβούλου, ενσωματώνουμε στο στρέμμα τα ακόλουθα:

• 4 τόνους χωνεμένη αγελαδίσια κοπριά.
• 10-20 μονάδες Αζώτου, προτιμότερο ως θειική αμμωνία
• 13-15 μονάδες Φωσφόρου
• 20 μονάδες Καλίου, προτιμότερο ως χλωριούχο κάλιο (έχει αποδειχθεί ότι το χλώριο ευνοεί την απόδοση)
• 1,5-2 μονάδες Μαγνησίου

Στην διάρκεια της καλλιέργειας:

Κάνουμε δύο εφαρμογές με 10 μονάδες Αζώτου με την μορφή Νιτρικής Αμμωνίας.

Αν παρουσιασθεί τροφοπενία μαγνησίου, πολλές φορές αυτό οφείλεται στην μεγάλη περιεκτικότητα του εδάφους σε ασβέστιο ή σε μεγάλη καλιούχο λίπανση. Η λύση είναι προληπτικό ράντισμα με 1,2 kg θειικό μαγνήσιο στα 100 λίτρα.

Κάποιοι καλλιεργητές έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα με ραντίσματα στην παραπάνω δοσολογία κάθε 15 μέρες.

Η σελινόριζα, όπως και το σέλινο, είναι πολύ ευαίσθητη στην έλλειψη βορίου. Τα συμπτώματα είναι: σκληρά και λίγα φύλλα, καθώς και πιο μικρές και καφετιές ρίζες. Όμως, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να οφείλονται και σε άλλους παράγοντες.

Ο καλός καλλιεργητής θα εντάξει στην καλλιέργεια και διαφυλλική εφαρμογή/ές βόρακα, συμφώνως με τις οδηγίες του τεχνικού του συμβούλου.

Συλλογή

Αν και η σελινόριζα μπορεί να συλλεχθεί ακόμα μικρή, από περίπου τις 90 μέρες, δεν το συνιστώ. Και μικρότερη τιμή το κιλό θα πιάσει, αλλά και πολύ λιγότερη παραγωγή στο στρέμμα θα δώσει.

Όπως και με πολλά άλλα λαχανικά, η γεύση της σελινόριζας βελτιώνεται αρκετά αν την πιάσουν στο χωράφι 1-2 μικροί παγετοί. Τότε μετατρέπει το άμυλο σε σάκχαρα και αποκτά πολύ πιο γλυκιά γεύση. Έτσι, αν την έχουμε φυτεύσει Σεπτέμβριο, τον Ιανουάριο θα μπορούσαμε να περιμένουμε, αναλόγως με την περιοχή μας, τους πρώτους παγετούς για να την μαζέψουμε.

Όταν την μαζέψουμε από το χωράφι, η σελινόριζα έχει μάλλον θλιβερή εμφάνιση. Κόβουμε τα φύλλα, αφήνοντας 3-4 εκατοστά από τα βλαστάρια. (Τα φύλλα, ειδικώς τα νεότερα, μπορούμε να τα διαθέσουμε σαν σέλινο). Κόβουμε και τις ρίζες. Μετά με πίεση από το λάστιχο, καθαρίζουμε την σελινόριζα από τις λάσπες. Την αφήνουμε να στεγνώσει και μετά την συσκευάζουμε.

Συντήρηση

Η σελινόριζα διατηρείται αρκετά στην ψύξη, στους 1 έως 4 ^oC με πολλή υγρασία (>95%). Σε καλές συνθήκες, μπορεί να διατηρηθεί μερικούς μήνες.

Ασθένειες και Εχθροί

Η σημαντικότερη ασθένεια της σελινόριζας είναι η σεπτόρια. Η σεπτόρια εμφανίζεται ως κύκλοι στα φύλλα που ξεραίνονται και γίνονται λεπτοί σαν χαρτί. Η αρρώστια ευνοείται από πολύ υγρασία και θερμοκρασίες άνω των 21 ^oC. Δεν προχωρά όταν οι θερμοκρασίες παραμένουν κάτω των 13 ^oC.

Απαιτεί ραντίσματα κάθε 14 μέρες ή πυκνότερα, αν βρέχει και το φύλλωμα μένει υγρό. Βασισθείτε σε χαλκούχα προστατευτικά ραντίσματα, ενώ όταν είναι μεγάλη η πίεση της αρρώστιας χρησιμοποιείστε εναλλάξ με αυτά, ένα σκεύασμα αζοξιστροβίνης (azoxystrobin) που είναι το μόνο εγκεκριμένο φάρμακο. (Τελευταίος ψεκασμός 14 ημέρες προ της συλλογής.)

Η πρόληψη είναι ίσως η καλύτερη αντιμετώπιση της σεπτόριας. Γι αυτό:

1. Αγοράζετε σπορόφυτα από καλό φυτώριο που εγγυάται τα φυτά να είναι ελεύθερα από σεπτόρια.
2. Φροντίστε να υπάρχει αρκετή απόσταση ανάμεσα στα φυτά και να μη πνίγονται από τα ζιζάνια, ώστε να αερίζονται καλά.
3. Αποφεύγετε το πότισμα με τεχνητή βροχή.
4. Ενσωματώστε αμέσως τα υπολείμματα της καλλιέργειας και μη τα αφήνετε να σαπίζουν στην επιφάνεια.
5. Εφαρμόστε τουλάχιστον 3ετή αμειψισπορά χωρίς σέλινο ή μαϊντανό.

Τα παραπάνω προληπτικά μέτρα, καθώς και οι ψεκασμοί με χαλκούχα, βοηθούν και στην πρόληψη των άλλων δύο, λιγότερο σημαντικών, εχθρών του σέλινου: της κερκόσπορας και της ψευδομονάδας.

Εργασία:

Η εργασία που απαιτείται για την σελινόριζα είναι ανάλογη με αυτήν που απαιτείται για τα λάχανα συν την εργασία για το ξεφύλλισμα και το παράχωμα, αν κάνουμε. Το καθάρισμα και η συσκευασία μετά την συλλογή, απαιτούν και αυτά επί πλέον εργασία.

Σύνοψη:

[bs-quote quote=”

• Η σελινόριζα ευνοείται από δροσερά, στραγγερά εδάφη με οργανική ουσία και χαμηλή συγκέντρωση ασβεστίου. Φυτεύουμε αραιά.
• Αντιδρά καλά στην λίπανση, αλλά αποφεύγουμε την υπερβολική λίπανση διότι δίνει κακής ποιότητας ρίζες. Εντάσσουμε στην καλλιέργεια διαφυλλικές εφαρμογές μαγνησίου και βορίου.
• Από αρρώστιες, η σημαντικότερη είναι η σεπτόρια και ραντίζουμε τουλάχιστον κάθε 15 μέρες. Ποτίζουμε με στάγδην και ΟΧΙ τεχνητή βροχή.
• Η ποιότητα βελτιώνεται μετά τον πρώτο ελαφρύ παγετό.

” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

[bs-quote quote=”Η Tuta είναι ένα έντομο που κυρίως δοκιμάζει τους πιο αμελείς παραγωγούς και ιδιαιτέρως εκείνους που έχουν μάθει να καλλιεργούν με ‘γιουρούσια’. Στην Tuta, τελείωσε το «ραντίζω με ένα φάρμακο και ξεμπέρδεψα»” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

Η αντιμετώπιση της Tuta απαιτεί σχεδιασμό που ξεκινά πριν την καλλιέργεια: Προληπτικά μέτρα, μέτρα παρακολουθήσεως και μειώσεως του πληθυσμού και, μόνον όταν τα προηγούμενα δεν παρέχουν καλό έλεγχο, κατασταλτικά μέτρα.

Η Tuta αποτελεί μικρότερο πρόβλημα στις βιολογικές καλλιέργειες καθώς και στις υπαίθριες όπου δεν χρησιμοποιούνται εντομοκτόνα ευρέως φάσματος. Αντιθέτως, στα θερμοκήπια και τις εντατικές ‘βιομηχανικού’ τύπου καλλιέργειες μπορεί να είναι καταστροφική.

Γνωρίστε τον Εχθρό:

Είναι σημαντικό ο παραγωγός να γνωρίζει την Tuta, τον βιολογικό της κύκλο, τα σημάδια προσβολής για να μπορέσει να την αντιμετωπίσει.

Η Tuta είναι ένας μικρός σκώρος, κάπου 6 χιλιοστά, που διακρίνεται εύκολα με το γυμνό μάτι. Όμως, δραστηριοποιείται το σούρουπο και την ανατολή και, γι αυτό, διαφεύγει της προσοχής.

Την καταστροφή την κάνει η προνύμφη της (η κάμπια της) και όχι η πεταλούδα.

Ο βιολογικός κύκλος είναι πολύ σύντομος, μόλις 24 μέρες στους 27 ^oC ή 40 μέρες στους 20 ^oC. Από το αβγό, βγαίνει η κάμπια σε περίπου 4 μέρες. Τις επόμενες δύο εβδομάδες, η κάμπια θα ανοίγει στοές στα φύλλα (73%) και πολύ πιο λίγο στους καρπούς (1%).

Μετά, η κάμπια μεταμορφώνεται σε χρυσαλίδα και σε δέκα μέρες η χρυσαλίδα γίνεται ενήλικο έντομο. Να σημειώσουμε ότι συχνά η χρυσαλίδα σχηματίζεται μέσα στο έδαφος. Το θηλυκό, στην δεκαήμερη ζωή του, ζευγαρώνει αρκετές φορές και γεννά κάπου 260 αβγά.

Πώς ξεχωρίζουμε την Tuta από την Λιριόμυζα;

 

Η Tuta μοιάζει αρκετά με την Λιριόμυζα. Όμως, μπορούμε να τις διαχωρίσουμε τόσο από την μορφολογία της προνύμφης, όσο και από την εμφάνιση της προσβολής.

 

 

 

 

Η κάμπια της Tuta είναι κανονική κάμπια με κεφάλι και πόδια και έχει μια μαύρη περιοχή πίσω από το κεφάλι. Η προνύμφη της Λιριόμυζας είναι χωρίς κεφάλι και πόδια, μοιάζοντας με προνύμφη μύγας.

 

 

Οι στοές που ανοίγουν στα φύλλα μπορεί να μοιάζουν, αλλά, ενώ της Λιριόμυζας παραμένουν στρογγυλής διατομής (σχήμα τούνελ), της Tuta γίνονται πλατιές και μοιάζουν με κηλίδες. Οι απεκκρίσεις της Tuta είναι διασκορπισμένες σε όλη την στοά, ενώ της Λιριόμιζας σχηματίζουν ένα λεπτό κορδόνι καθ’ όλο το μήκος της στοάς.

Αντιμετώπιση

        I.            Προληπτικά Μέτρα

Υπαίθριες και θερμοκήπιο:

• Καταστροφή όλων των ζιζανίων γύρω από τον αγρό και, ιδιαιτέρως, αυτών τα οποία προσβάλλει η Tuta, όπως στύφνος (Solanum nigrum), στραμώνιο ή βρομόχορτο (Datura stramonium), αγριοντοματιά (Solanum elegnifolium), Nicotiana glauca και φυτά-εθελοντές από όλα τα καλλιεργούμενα σολανώδη (τομάτα, πιπεριά, μελιτζάνα) και τον καπνό.
• Η χρήση μαύρης εδαφοκαλύψεως βοηθά σε πολλά, αλλά και στην μείωση των ατόμων Tuta από το έδαφος.
• Καλό είναι η καλλιέργεια της τομάτας να περιβάλλεται από καλλιέργειες που δεν προσβάλλει η Tuta, όπως μαρούλια, λάχανα, σιτηρά, κλπ.
• Μία εβδομάδα πριν το φύτεμα, εγκατάσταση παγίδων για τον έλεγχο των πληθυσμών της Tuta, 4-5 παγίδες ανά στρέμμα. Οι παγίδες πρέπει να παραμένουν ενεργές καθ’ όλη την διάρκεια της καλλιέργειας.
• Το πιο σημαντικό: προμηθευόμαστε φυτά από σοβαρές φυτωριακές μονάδες που εγγυώνται σπορόφυτα χωρίς προσβολή από Tuta.

Θερμοκήπια:

• Στα θερμοκήπια, φροντίζουμε να κλείσουμε όλες τις τρύπες και να εγκαταστήσουμε δίκτυα για τα έντομα.
• Αν μπορούμε, κρατάμε κλειστό το θερμοκήπιο 4-6 εβδομάδες, χωρίς ζιζάνια, ώστε να ανέβει η θερμοκρασία και να πεθάνουν οι τούτες.
• Μία εβδομάδα πριν την φύτευση, σκονίζουμε καλά το θερμοκήπιο, χώμα και σκελετό, με θειάφι (αυτό βοηθά και στην καταπολέμηση του τετράνυχου) (στα πλαστικά θερμοκήπια υπάρχει κίνδυνος να μειωθεί η ζωή του πλαστικού )

      II.            Μέτρα Παρακολουθήσεως και Ελέγχου

Μέτρα Παρακολουθήσεως:

• Ελέγχουμε τακτικώς τις παγίδες. Μόλις εντοπίσουμε περισσότερα άτομα Tuta, εφαρμόζουμε τα μέτρα προλήψεως (πιο κάτω).

Καλλιεργητικές τεχνικές:

• Όσο η προσβολή είναι σε χαμηλό επίπεδο και ειδικώς στην αρχή της καλλιεργείας, πρέπει πολύ συχνά να περνά κάποιος με μία μαύρη σακούλα όπου να βάζει τα προσβεβλημένα φύλλα και καρπούς. Στην συνέχεια, η σακούλα ερμητικώς κλειστή να τοποθετείται στον ήλιο επί μία εβδομάδα, ώστε να σκοτωθούν όσα άτομα ή προνύμφες είναι μέσα.
• Συστηματική καταστροφή των ζιζανίων μέσα και γύρω από την καλλιέργεια συνεχώς.

Μέτρα Ελέγχου του Πληθυσμού:

• Τακτικά εβδομαδιαία σκονίσματα με θειάφι, ακόμα και χωρίς προσβολή.
• Μόλις εμφανιστούν περισσότερα άτομα Tuta στις παγίδες ξεκινάμε εβδομαδιαία ραντίσματα με Βάκιλο και Azadirachtin (λάδι Neem).

[bs-quote quote=”Οι κάμπιες βγαίνουν από τις στοές τους αρκετές φορές στην διάρκεια της ζωής τους. Τότε είναι που είναι ευαίσθητες στον βάκιλο. Γι αυτό απαιτούνται εβδομαδιαίοι ψεκασμοί)” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

    III.            Κατασταλτικά μέτρα

Αν, για κάποιο λόγο, μας ξεφύγει η προσβολή, θα χρειασθεί να ραντίσουμε με εντομοκτόνα για να την ελέγξουμε.

Στην επιλογή του εντομοκτόνου, πρέπει να πάρουμε υπ’ όψιν τους φυσικούς εχθρούς της Tuta, που κυρίως ανήκουν στην οικογένεια ημιπτέρων Miriidae. Οι κυριότεροι εχθροί είναι ημίπτερα των ειδών Nesidiocoris και Macrolophus.

Πάντα μπορούμε να ενισχύσουμε τον φυσικό πληθυσμό εγκαθιστώντας τεχνητούς πληθυσμούς σε περισσότερες εφαρμογές, συνολικώς περίπου 2.000 άτομα ανά στρέμμα.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα ακόλουθα εντομοκτόνα, τα οποία έχουν άδεια για τομάτα και έχουν μικρή επίπτωση στα ωφέλιμα Miriidae:

• Spinosad (LASER 480 SC): 2 εφαρμογές ανά καλλιέργεια σε απόσταση 10 ημερών.
• Indoxacarb (STEWARD 30 WG ή BOLERO 30 WG): Μέχρι 3 εφαρμογές ανά καλλιέργεια σε απόσταση 10-14 ημερών

Μετά το ράντισμα, επιθεωρούμε την καλλιέργεια για σημάδια αποτελεσματικότητος των εντομοκτόνων (νεκρές Tuta και καθαρό νέο φύλλωμα).

Μόλις ελεγχθεί η προσβολή, επανερχόμαστε στα προληπτικά εβδομαδιαία ραντίσματα με βάκιλο και αζαντιραχτίνη και, εφ’ όσον οι συνθήκες επιτρέπουν, θειαφίσματα.

[bs-quote quote=”Σε καμία περίπτωση δεν χρησιμοποιούμε εντομοκτόνα που δεν προορίζονται για αγροτική χρήση (πχ υγειονομικής σημασίας)!

Τα υπολείμματα στην καλλιέργεια είναι επικίνδυνα και θα οδηγήσουν σε σοβαρές κυρώσεις!” style=”style-6″ align=”center”][/bs-quote]

Υπάρχουν πολλών μορφών παγίδες για την Touta. Οι καλύτερες συνδυάζονται με φερομόνες, που είναι σεξουαλικές ορμόνες της Touta, οι οποίες προσελκύουν τα αρσενικά κάνοντάς τα να νομίζουν ότι στην παγίδα βρίσκονται θηλυκά έτοιμα για ζευγάρωμα.

Στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου, όταν ο πληθυσμός της Touta είναι σε χαμηλά επίπεδα, οι παγίδες συλλαμβάνοντας τα αρσενικά, καθυστερούν πολύ την αύξηση του πληθυσμού και άρα τις ζημιές στην φυτεία.

Πολλοί παραγωγοί παραβλέπουν αυτό και εγκαθιστούν τις παγίδες όταν έχει εκδηλωθεί η προσβολή. Τότε, όμως, οι παγίδες είναι λιγότερο αποτελεσματικές. Βεβαίως, στα κλειστά θερμοκήπια, καθώς μία παγίδα μπορεί να πιάνει 300 άτομα την ημέρα, μπορεί να είναι αρκετά αποτελεσματικές, αρκεί να υπάρχουν 5 και πάνω παγίδες στο στρέμμα.

[bs-quote quote=”Φαίνεται ότι τα βέλτιστα χρώματα για τις παγίδες είναι το λευκό και το κόκκινο.” style=”style-18″ align=”center”][/bs-quote]

Οι καλύτερες παγίδες αποτελούνται από μικρές λεκάνες, όπου τοποθετείται μίγμα νερού και απορρυπαντικού ή ελαίου για να πνίγονται οι τούτες. Στο κέντρο των παγίδων εξέχει μία πλαστική προεξοχή, στην οποία τοποθετείται η φερομόνη.

Παγίδες με φως και φερομόνη

Ο πιο εξελιγμένος τύπος παγίδας (τύπου Ferolite) έχει στο κέντρο της λεκάνης ένα μικρό φως που εκπέμπει στο σωστό μήκος κύματος για να προσελκύει τις τούτες το βράδυ, όταν είναι δραστήριες. Εννοείται ότι και εδώ υπάρχουν δύο μικρά δοχεία για να τοποθετείται η φερομόνη. Η παγίδα Ferolite είναι η μόνη που συλλαμβάνει και θηλυκά έντομα ελέγχοντας ακόμα πιο αποτελεσματικά την προσβολή.

[bs-quote quote=”Σημαντικό: ανανεώνουμε την φερομόνη κάθε 6 εβδομάδες!” style=”style-18″ align=”right”][/bs-quote]

Πώς τις χρησιμοποιούμε

Αν θέλουμε μόνον να παρακολουθούμε τον πληθυσμό της Tuta, τότε φθάνουν 2 παγίδες το στρέμμα. Αν θέλουμε, με την  παγίδευση, να καθυστερήσουμε ή να ελέγξουμε την προσβολή, τότε χρειάζονται 4 ή 5 παγίδες και πάνω στο στρέμμα.

Οι μελέτες έχουν δείξει ότι οι παγίδες που τοποθετούνται στο έδαφος πιάνουν πιο πολλά έντομα από αυτές που τοποθετούνται σε ύψος 0,5 ή 1 μέτρου. Επίσης, οι παγίδες που βρίσκονται στο κέντρο ή στην νότια πλευρά της καλλιέργειας πιάνουν πιο πολλά έντομα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε να γεμίζουμε την λεκάνη της παγίδας με μίγμα νερού και απορρυπαντικού ή ελαίου, ώστε να πνίγονται τα έντομα που πέφτουν μέσα.  Σημαντικό είναι να ανανεώνουμε την φερομόνη κάθε 6 εβδομάδες.

Στην Βραζιλία, το όριο για ράντισμα με εντομοκτόνα τοποθετείται στο όταν συλλαμβάνονται περίπου 45 άτομα Tuta την ημέρα σε κάθε παγίδα, ενώ στην Χιλή το όριο έχει τοποθετηθεί στα 100 άτομα την ημέρα σε κάθε παγίδα.